Zarząd Iustitii kwestionuje skutki prawne uchwały trzech izb Sądu Najwyższego
20 listopada 2026 r. na stronie Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” opublikowano stanowisko jego zarządu w sprawie uchwały trzech izb Sądu Najwyższego z 18 listopada 2026 r. Zdaniem zarządu uchwała „nie wywołuje żadnych skutków prawnych” i nie wpływa na pracę Trybunału Konstytucyjnego ani na status jego sędziów.
Zarząd odnosi się do uchwały połączonych izb SN – Cywilnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Jak podaje zarząd, według tej uchwały rozstrzygnięcie jest orzeczeniem TK tylko wtedy, gdy wszystkie osoby, które je wydały, złożyły ślubowanie w obecności prezydenta. „Tryb wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego w sposób wyczerpujący reguluje Konstytucja” – pisze zarząd. W jego ocenie o statusie sędziego TK decyduje treść uchwały Sejmu o wyborze, a Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do rozstrzygania, kto jest sędzią TK.
Zarząd wskazuje dwa powody, dla których kwestionuje skutki prawne uchwały. Pierwszym jest udział w jej podjęciu osób, których powołania do SN zarząd uważa za wadliwe. Jego zdaniem Krajowa Rada Sądownictwa działająca w latach 2018–2026 pozostawała pod wpływem władzy politycznej i nie była niezależna, a osoby powołane na jej wniosek nie mają prawa orzekać w SN. Drugim powodem jest udział Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Zarząd przywołuje uchwałę trzech izb SN z 23 stycznia 2020 r. Wywodzi z niej, że udział wadliwie powołanego sędziego SN w składzie orzekającym skutkuje nieważnością postępowania albo stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą ze względu na nienależytą obsadę sądu. Powołując się na uchwałę siedmiu sędziów Izby Karnej z 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), zarząd argumentuje, że KRS ukształtowana ustawą z grudnia 2017 r. nie jest organem przewidzianym w Konstytucji.
Według zarządu z wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach Reczkowicz, Dolińska-Ficek i Ozimek oraz Advance Pharma wynika, że udział w składzie SN sędziów powołanych na wniosek tak ukształtowanej KRS narusza prawo do bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, chronione przez art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W ocenie zarządu w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce trybunał wskazał na systemowy charakter problemu niezależności KRS i powołań sędziowskich.
Zarząd odwołuje się również do wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak wskazuje, wyrok z 21 grudnia 2023 r. (C-718/21) dotyczył niezawisłości i bezstronności składu Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a wyrok z 7 listopada 2024 r. (C-326/23) – składu Izby Cywilnej z udziałem sędziego powołanego na wniosek KRS po zmianach z 2017 r. Według zarządu żaden z tych składów nie spełniał wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu. Zarząd dodaje, że w wyroku z 24 marca 2026 r. (C-521/21) trybunał podtrzymał stanowisko, iż Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie spełnia wymogów niezależnego sądu.
Źródła i prawa
Źródło: https://iustitia.pl/stanowisko-zarzadu-stowarzyszenia-sedziow-polskich-iustitia-w-sprawie-uchwaly-trzech-izb-sadu-najwyzszego-z-18-xi-2026-roku/ oraz plik https://iustitia.pl/wp-content/uploads/2026/11/Stanowisko-Zarzadu-Stowarzyszenia-Sedziow-Polskich-IUSTITIA-w-sprawie-uchwaly-trzech-Izb-Sadu-Najwyzszego-z-18-listopada-2026-roku.pdf. Data dodania i pozyskania: 2026-11-20. Opracowanie.