Wyrok – Odpowiedzialność za udzielanie porad prawnych bez uprawnień zawodowych (SK 22/02)
Karalność udzielania pomocy prawnej przez absolwenta prawa bez uprawnień adwokata lub radcy prawnego była przedmiotem sprawy zakończonej wyrokiem TK z 26 listopada 2003 r. Skargę konstytucyjną wniosła Elżbieta Dzierża. Po zarejestrowaniu działalności obejmującej porady prawne została ukarana za ich udzielanie bez wymaganych uprawnień.
TK uznał, że art. 59 § 1 Kodeksu wykroczeń w związku z art. 4, art. 6 i art. 7 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych jest niezgodny z art. 42 Konstytucji w rozumieniu pozwalającym karać osoby z wyższym wykształceniem prawniczym za świadczenie pomocy prawnej mimo niespełniania wymagań dla adwokatów lub radców prawnych. Trybunał wskazał na niedostateczną precyzję opisu czynu objętego sankcją karną. Badany przepis Kodeksu wykroczeń został wcześniej uchylony przez art. 71 ustawy z 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
W odrębnym punkcie TK orzekł, że art. 59 § 1 Kodeksu wykroczeń nie jest niezgodny z art. 2, art. 22 i art. 65 Konstytucji. Cofnięcie skargi w części dotyczącej ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej spowodowało umorzenie kontroli jej art. 1, art. 4 ust. 1 i art. 24 w odniesieniu do art. 2, art. 22, art. 42 i art. 65 Konstytucji.
Składowi orzekającemu przewodniczył sędzia Adam Jamróz. Sprawozdawcą był prezes TK Marek Safjan.
Sentencja
Sygn. akt SK 22/02
W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 26 listopada 2003 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Adam Jamróz – przewodniczący
Marek Safjan – sprawozdawca
Jerzy Stępień
Mirosław Wyrzykowski
Marian Zdyb,
protokolant: Grażyna Szałygo,
po rozpoznaniu, z udziałem skarżącej, Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 26 listopada 2003 r., skargi konstytucyjnej Elżbiety Dzierży o zbadanie zgodności:
art. 59 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114 ze zm.) w zw. z art. 1, art. 4 ust. 1 i art. 24 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) oraz w zw. z art. 4, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 maja 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 471 ze zm.) z art. 2, art. 22, art. 42 i art. 65 Konstytucji,
o r z e k a:
1. Art. 59 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29, Nr 60, poz. 310 i Nr 95, poz. 475, z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539,Nr 98, poz. 602, Nr 104, poz. 661, Nr 106, poz. 677, Nr 111, poz. 724, Nr 123, poz. 779, Nr 133, poz. 884 i Nr 141, poz. 942, z 1998 r. Nr 113, poz. 717 oraz z 1999 r. Nr 83, poz. 931), uchylony przez art. 71 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178), w związku z art. 4, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145, z 1989 r. Nr 33, poz. 175, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i z 1997 r. Nr 75, poz. 471), rozumiany w ten sposób, że umożliwia stosowanie sankcji karnych wobec osób z wyższym wykształceniem prawniczym świadczących usługi pomocy prawnej, nie spełniających wymagań przewidzianych dla wykonywania zawodu radcy prawnego lub adwokata, jest niezgodny z art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że nie zachowuje wymaganej precyzji określenia znamion czynu zagrożonego karą.
2. Art. 59 § 1 ustawy powołanej w punkcie 1 nie jest niezgodny z art. 2, art. 22 i art. 65 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 2 w związku z art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638 oraz z 2001 r. Nr 98, poz. 1070) umorzyć postępowanie w zakresie zbadania zgodności art. 1, art. 4 ust. 1 i art. 24 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) z art. 2, art. 22, art. 42 i art. 65 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z powodu cofnięcia skargi konstytucyjnej.
| Adam Jamróz | |
| Marek Safjan | Jerzy Stępień |
| Mirosław Wyrzykowski | Marian Zdyb |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5558-kwalifikacje-do-udzielania-porad-prawnych oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/4547-kwalifikacje-do-udzielania-porad-prawnych. Data dodania i pozyskania: 2003-11-26. Dostosowano formatowanie.