Wyrok – Niekonstytucyjny zakaz wznowienia postępowań referendalnych (K 10/15)
TK zakwestionował przepisy uniemożliwiające wznowienie spraw sądowych prowadzonych podczas kampanii referendalnych. Wyrok wydał 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym. Postępowanie zostało wszczęte wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich i obejmowało regulacje zarówno referendum ogólnokrajowego, jak i lokalnego.
W pierwszym punkcie TK uznał za niekonstytucyjny art. 44 ust. 3 zdanie drugie ustawy o referendum ogólnokrajowym, w części wyłączającej wznowienie postępowania. W drugim punkcie tak samo ocenił art. 35 ust. 3 zdanie trzecie ustawy o referendum lokalnym. W obu przypadkach wzorcami były art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji.
RPO wskazywał, że sprawność szczególnego trybu ochrony przed nieprawdziwymi informacjami nie powinna uniemożliwiać usuwania wadliwych orzeczeń. Zastrzeżenie dotyczyło możliwości wznowienia sprawy zakończonej prawomocnym postanowieniem sądu apelacyjnego, mimo potrzeby szybkiego reagowania na przebieg kampanii.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie. Przewodnicząca składu Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz zgłosiła zdanie odrębne dotyczące składu. Sprawozdawcą był Zbigniew Jędrzejewski; orzekali także Leon Kieres, Lech Morawski oraz Małgorzata Pyziak-Szafnicka.
Sentencja
Sygn. akt K 10/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 20 kwietnia 2017 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – przewodniczący
Zbigniew Jędrzejewski – sprawozdawca
Leon Kieres
Lech Morawski
Małgorzata Pyziak-Szafnicka,
po rozpoznaniu w trybie art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072), na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2017 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:
1) art. 44 ust. 3 zdanie drugie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. Nr 57, poz. 507, ze zm.) w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalność wznowienia postępowania, z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji,
2) art. 35 ust. 3 zdanie trzecie ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 706, ze zm.) w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalność wznowienia postępowania, z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji,
o r z e k a:
1. Art. 44 ust. 3 zdanie drugie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 318) w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalność wznowienia postępowania, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 35 ust. 3 zdanie trzecie ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 400) w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalność wznowienia postępowania, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz (zdanie odrębne do składu)
Zbigniew Jędrzejewski
Leon Kieres
Lech Morawski
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/9678-referendum-srodki-prawne-w-kampaniach-referendalnych-prawo-do-sadu oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/9663-referendum-srodki-prawne-w-kampaniach-referendalnych-prawo-do-sadu. Data dodania i pozyskania: 2017-04-20. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.