RPO w TVN24 o kryzysie w TK i ochronie praw obywateli

2 listopada 2026 r. na stronie RPO zamieszczono relację z wywiadu, którego rzecznik praw obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram udzieliła 30 października 2026 r. programowi „Bez Kitu” TVN24. Mówiła o sytuacji wokół TK i konsekwencjach wieloletniego kryzysu konstytucyjnego dla praw obywateli.

Gregorczyk-Abram wskazała, że pojęcie „stanu wyższej konieczności konstytucyjnej” nie funkcjonuje w języku prawa, lecz jest próbą opisania wyjątkowej sytuacji związanej z kryzysem w TK. Zwróciła uwagę na niewykonanie zabezpieczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nakazującego umożliwienie wykonywania obowiązków prawidłowo wybranym sędziom TK. W jej ocenie osoby wybrane przez Sejm powinny zostać dopuszczone do orzekania, ponieważ Konstytucja nie przyznaje Prezydentowi kompetencji do oceny prawidłowości ich wyboru ani blokowania objęcia funkcji.

Zdaniem RPO szczególnie dotkliwe skutki kryzysu ponoszą obywatele, których sprawy dotyczące zobowiązań podatkowych, dostępu do informacji publicznej, świadczeń i praw pracowniczych od wielu lat czekają na rozpoznanie. Gregorczyk-Abram oceniła, że TK w ostatnich latach nie realizował w pełni funkcji ochrony obywateli przed nadużyciami władzy. „Kwestia obywateli była na drugim planie, kwestia bezpiecznego sprawowania władzy przez jedną stronę sceny politycznej była zaś na pierwszym” – powiedziała.

RPO podkreśliła znaczenie niezależności sądownictwa konstytucyjnego oraz konieczność przywrócenia obywatelom skutecznej kontroli konstytucyjnej prawa. Wskazała, że celem podejmowanych działań powinno być odbudowanie zaufania do TK i zapewnienie, aby ponownie skutecznie chronił prawa obywateli oraz standardy demokratycznego państwa prawnego.

Źródła i prawa

Źródło: https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-w-mediach-o-sytuacji-wokol-trybunalu-konstytucyjnego. Data dodania i pozyskania: 2026-11-02. Opracowanie.