Wyrok – Egzaminy radcowskie i ścieżki dostępu do zawodu (K 30/06)

TK zakwestionował część zmian dotyczących dostępu do zawodu radcy prawnego oraz wpływu samorządu na egzaminy. Wyrok z 8 listopada 2006 r. zapadł na wniosek Krajowej Rady Radców Prawnych. Kontrolą objęto nowelizację z 30 czerwca 2005 r. i przepisy ustawy o radcach prawnych, wskazane także w brzmieniu nadanym ustawą o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
Za naruszający art. 17 ust. 1 Konstytucji uznano art. 2 pkt 23 lit. a nowelizacji z 30 czerwca 2005 r., zmieniający art. 60 pkt 8 lit. c ustawy o radcach prawnych, w części odbierającej samorządowi odpowiedni udział w ustalaniu zasad egzaminu. Z tym samym wzorcem sprzeczne są art. 361 ust. 1 i 6 oraz art. 369 ust. 2 i 3 ustawy o radcach prawnych, dotyczące egzaminowania. TK zakwestionował też art. 25 ust. 1 pkt 2 w zakresie dopuszczania do zawodu osób po wskazanych egzaminach, lecz bez odpowiedniej praktyki. Art. 6 ust. 2 uznał za naruszający art. 2 Konstytucji, a art. 25 ust. 2 pkt 2–4 — zarówno art. 2, jak i art. 17 ust. 1.
Inaczej rozstrzygnięto pozostałe zarzuty. Art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o radcach prawnych jest zgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji. W przypadku art. 25 ust. 2 pkt 1 i pkt 5 TK stwierdził zgodność z art. 17 ust. 1 oraz orzekł, że przepisy nie są niezgodne z art. 2. Nowelizacja z 30 czerwca 2005 r., w zakresie braku reguł przejściowych dotyczących długości i maksymalnej liczby kadencji organów samorządu, także nie jest niezgodna z art. 2 Konstytucji.
Trybunał wyznaczył 31 grudnia 2006 r. jako dzień utraty mocy wszystkich regulacji zakwestionowanych w punktach 2, 3, 4, 7, 9 i 10 części I wyroku. Składem kierował Jerzy Stępień, a sprawę referowała Ewa Łętowska. W rozprawie uczestniczyli wnioskodawca, Sejm i Prokurator Generalny.
Sentencja
Sygn. akt K 30/06
W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 8 listopada 2006 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Jerzy Stępień – przewodniczący
Marian Grzybowski
Adam Jamróz
Wiesław Johann
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
Ewa Łętowska – sprawozdawca
Marek Mazurkiewicz
Andrzej Mączyński
Janusz Niemcewicz
Mirosław Wyrzykowski,
protokolant: Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r., wniosku Krajowej Rady Radców Prawnych o zbadanie zgodności:
1) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
2) art. 2 pkt 23 lit. a ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 17 ust. 1 Konstytucji,
3) art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) z art. 2 Konstytucji,
4) art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy powołanej w punkcie 3 z art. 17 ust. 1 Konstytucji,
5) art. 25 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy powołanej w punkcie 3 z art. 17 ust. 1 Konstytucji,
6) art. 25 ust. 2 pkt 1-5 w związku z art. 25 ust. 2a i 2b ustawy powołanej w punkcie 3 z art. 2 oraz art. 17 ust. 1 Konstytucji,
7) art. 361 ust. 1 i 6 ustawy powołanej w punkcie 3 z art. 17 ust. 1 Konstytucji,
8) art. 369 ust. 2 i 3 ustawy powołanej w punkcie 3 z art. 17 ust. 1 Konstytucji,
o r z e k a:
I
1. Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 oraz z 2006 r. Nr 149, poz. 1075) w zakresie, w jakim nie zawiera przepisów przejściowych regulujących zagadnienia intertemporalne dotyczące długości kadencji organów samorządu radców prawnych i maksymalnej liczby kadencji, nie jest niezgodna z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 2 pkt 23 lit. a ustawy z 30 czerwca 2005 r. powołanej w punkcie 1, zmieniający brzmienie art. 60 pkt 8 lit. c ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059, Nr 126, poz. 1069 i Nr 153, poz. 1271, z 2003 r. Nr 124, poz. 1152, z 2004 r. Nr 34, poz. 303, Nr 62, poz. 577 i Nr 202, poz. 2067, z 2005 r. Nr 163, poz. 1361 i Nr 169, poz. 1417 oraz z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711), w zakresie, w jakim pozbawił samorząd radcowski wpływu na ustalanie zasad składania egzaminu radcowskiego, odpowiedniego do sprawowanej pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu radcy prawnego, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji.
3. Art. 6 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. powołanej w punkcie 2, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 2005 r. powołanej w punkcie 1, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
4. Art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. powołanej w punkcie 2, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z 30 czerwca 2005 r. powołanej w punkcie 1, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji.
5. Art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. powołanej w punkcie 2, w brzmieniu nadanym przez art. 71 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 i Nr 264, poz. 2205 oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217), jest zgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji.
6. Art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. powołanej w punkcie 2, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. b ustawy z 30 czerwca 2005 r. powołanej w punkcie 1, jest zgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
7. Art. 25 ust. 2 pkt 2-4 ustawy z 6 lipca 1982 r. powołanej w punkcie 2, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. b ustawy z 30 czerwca 2005 r. powołanej w punkcie 1, jest niezgodny z art. 2 i art. 17 ust. 1 Konstytucji.
8. Art. 25 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. powołanej w punkcie 2, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. b ustawy z 30 czerwca 2005 r. powołanej w punkcie 1, jest zgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
9. Art. 361 ust. 1 i 6 ustawy z 6 lipca 1982 r. powołanej w punkcie 2, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 19 ustawy z 30 czerwca 2005 r. powołanej w punkcie 1, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji.
10. Art. 369 ust. 2 i 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. powołanej w punkcie 2, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 20 ustawy z 30 czerwca 2005 r. powołanej w punkcie 1, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji.
II
Przepisy powołane w części I w punktach 2, 3, 4, 7, 9 oraz 10 tracą moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2006 r.
| Jerzy Stępień | ||
| Marian Grzybowski | Adam Jamróz | |
| Wiesław Johann | Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska | |
| Ewa Łętowska | Marek Mazurkiewicz | |
| Andrzej Mączyński | Janusz Niemcewicz | |
|
Mirosław Wyrzykowski |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5269-kompetencje-samorzadu-radcow-prawnych oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/3876-kompetencje-samorzadu-radcow-prawnych. Data dodania i pozyskania: 2006-11-08. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.