Wyrok – Dziesięcioletni termin a późne ujawnienie szkody na osobie (SK 14/05)

Pozbawienie możliwości dochodzenia odszkodowania za szkodę na osobie ujawnioną ponad dziesięć lat po zdarzeniu narusza Konstytucję. Tak rozstrzygnął TK 1 września 2006 r. po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej Andrzeja Niedziejki. Kontrola dotyczyła drugiego zdania art. 442 § 1 Kodeksu cywilnego.
Trybunał stwierdził niezgodność tego unormowania z art. 2 i art. 77 ust. 1 Konstytucji w odniesieniu do wskazanego skutku przedawnienia. W drugim punkcie ocenił pozostałe wzorce powołane w sprawie: przepis nie jest niezgodny z art. 32, art. 37 ani art. 45 Konstytucji. Skarga obejmowała więc kilka konstytucyjnych podstaw kontroli, z których dwie doprowadziły do stwierdzenia niekonstytucyjności.
TK wyznaczył utratę mocy zakwestionowanego przepisu na 31 grudnia 2007 r. Zastrzegł zarazem, że odroczenie nie przeszkadza Andrzejowi Niedziejce w skorzystaniu z praw wynikających z art. 190 ust. 4 Konstytucji, skoro jego skarga została uwzględniona. Przewodniczącym składu był Janusz Niemcewicz, a sprawozdawcą Marek Safjan. W orzekaniu uczestniczyli również Jerzy Ciemniewski, Ewa Łętowska oraz Mirosław Wyrzykowski.
Sentencja
Sygn. akt SK 14/05
W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 1 września 2006 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Janusz Niemcewicz – przewodniczący
Jerzy Ciemniewski
Ewa Łętowska
Marek Safjan – sprawozdawca
Mirosław Wyrzykowski,
protokolant: Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem skarżącego oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 1 września 2006 r., skargi konstytucyjnej Andrzeja Niedziejki o zbadanie zgodności:
art. 442 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) z art. 2, art. 32, art. 37, art. 45 i art. 77 Konstytucji,
o r z e k a:
I
1. Art. 442 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez to, że pozbawia pokrzywdzonego dochodzenia odszkodowania za szkodę na osobie, która ujawniła się po upływie lat dziesięciu od wystąpienia zdarzenia wyrządzającego szkodę, jest niezgodny z art. 2 i art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 442 § 1 zdanie drugie ustawy powołanej w punkcie 1 nie jest niezgodny z art. 32, art. 37 i art. 45 Konstytucji.
II
1. Art. 442 § 1 zdanie drugie ustawy powołanej w części I w punkcie 1 traci moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2007 r.
2. Wobec uwzględnienia skargi konstytucyjnej Andrzeja Niedziejki odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej art. 442 § 1 zdanie drugie nie stoi na przeszkodzie realizacji praw skarżącego, określonych w art. 190 ust. 4 Konstytucji.
| Janusz Niemcewicz | ||
| Jerzy Ciemniewski | Ewa Łętowska | |
| Marek Safjan | Mirosław Wyrzykowski |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5244-przedawnienie-roszczenia. Data dodania i pozyskania: 2006-09-01. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „21 kwietnia 2005 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego.” (2005-04-21). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6451-21-kwietnia-2005-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.