Wyrok – Dowody braku środków na koszty sądowe i pełnomocnika (P 56/14)
Wymóg udowodnienia przez osobę prawną, że nie stać jej na koszty sądowe albo pomoc profesjonalnego pełnomocnika, TK uznał za konstytucyjny. Wyrok z 4 kwietnia 2017 r. zapadł na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu pytania Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy.
Oceniono dwie regulacje: art. 117 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, dotyczący wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego, oraz art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W zakresie ciężaru wykazania niedostatku środków obie uznano za zgodne z art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Sąd pytający objął pytaniem również brak procedury wzywania do uzupełnienia wniosku, gdy zawarte w nim dane nie pozwalają ocenić sytuacji finansowej. Ta pozostała część postępowania została umorzona, bez merytorycznego rozstrzygnięcia o jej konstytucyjności.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie. Stanisław Rymar, pełniący funkcję sprawozdawcy, zgłosił zdanie odrębne dotyczące składu TK. Przewodniczyła Małgorzata Pyziak-Szafnicka, a ponadto orzekali Henryk Cioch, Zbigniew Jędrzejewski i Leon Kieres.
Sentencja
Sygn. akt P 56/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 4 kwietnia 2017 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Małgorzata Pyziak-Szafnicka – przewodniczący
Henryk Cioch
Zbigniew Jędrzejewski
Leon Kieres
Stanisław Rymar – sprawozdawca,
po rozpoznaniu w trybie art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072), na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2017 r., pytania prawnego Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie:
czy art. 117 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim nakłada na osoby prawne ciężar prawny wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego, i art. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, ze zm.) w zakresie, w jakim nakłada na osoby prawne ciężar prawny wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych oraz czy obie te regulacje, w zakresie, w jakim nie przewidują procedury wezwania do uzupełnienia wniosku, gdy podane dane są niewystarczające do oceny braku dostatecznych środków na poniesienie tych kosztów, są zgodne z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji,
o r z e k a:
1) art. 117 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) w zakresie, w jakim nakłada na osoby prawne ciężar prawny wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego,
2) art. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623 oraz z 2017 r. poz. 85) w zakresie, w jakim nakłada na osoby prawne ciężar prawny wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych
– są zgodne z art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Henryk Cioch
Zbigniew Jędrzejewski
Leon Kieres
Stanisław Rymar (zdanie odrębne dotyczące składu)
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/9654-zwolnienie-od-kosztow-sadowych-i-ustanowienie-pelnomocnika-z-urzedu. Data dodania i pozyskania: 2017-04-04. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.