Prawnicy dla Polski w raporcie o TK nazywają wydarzenia z 30 października zamachem stanu

31 października 2026 r. Stowarzyszenie Prawnicy dla Polski zamieściło na swojej stronie dziewięciostronicowy raport w języku angielskim „Report on the Constitutional Tribunal” z podtytułem „Historical and legal study – as of 31 October 2026”. Jako redaktora dokument wskazuje dr. Konrada Wytrykowskiego, sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku.

Autorzy przedstawiają spór o Trybunał od 2015 r.: wybór pięciu sędziów przez Sejm VII kadencji 8 października 2015 r., w tym dwóch na miejsca, których kadencje kończyły się dopiero po wyborach, a następnie uchwały nowej większości z 25 listopada 2015 r. i wybór pięciu innych osób 2 grudnia 2015 r.

Zarzuty wobec obecnej większości

Według raportu po wyborach z 15 października 2023 r. rząd Donalda Tuska zaczął podważać skład, kierownictwo i orzeczenia Trybunału. Stowarzyszenie wymienia:

• uchwałę Sejmu z 6 marca 2024 r., która – jak piszą autorzy – jako akt niebędący ustawą nie mogła zastąpić konstytucyjnej procedury złożenia sędziego z urzędu; TK uznał ją 28 maja 2024 r. za niezgodną z Konstytucją (U 5/24);
• wstrzymanie publikacji wyroków od marca 2024 r. i uchwałę Rady Ministrów nr 162 z 18 grudnia 2024 r., co raport uznaje za sprzeczne z art. 190 ust. 2 Konstytucji;
• ustawy o TK uchwalone 13 września 2024 r., które według raportu zakładały m.in. wygaszenie kadencji obecnych sędziów i unieważnienie części orzeczeń; TK zakwestionował ich kluczowe przepisy 29 lipca 2025 r. (Kp 3/24);
• zero złotych w budżecie na 2025 r. na wynagrodzenia sędziów TK; 6 maja 2025 r. Trybunał uznał (K 2/25), że ustawa budżetowa jest niekonstytucyjna w zakresie, w jakim uniemożliwiała mu wykonywanie obowiązków konstytucyjnych; do tego projekt budżetu na 2027 r. pomijający wydatki i dochody Trybunału;
• nieobsadzanie wakatów: czterokrotne – jak podaje raport – odrzucenie kandydatów opozycji (21 lutego, 9 maja i 12 września 2025 r. oraz 23 stycznia 2026 r.); na początku marca 2026 r. wolnych było 6 z 15 miejsc.

Wybór sędziów w marcu 2026 r.

Najwięcej miejsca raport poświęca wyborowi z 13 marca 2026 r. Sejm wybrał wtedy na stanowiska sędziów TK Magdalenę Bentkowską, Marcina Dziurdę, Annę Korwin-Piotrowską, Krystiana Markiewicza, Dariusza Szostka i Macieja Taborowskiego. Stowarzyszenie zarzuca, że na zgłoszenie kandydatów dano dwa dni, a przedstawicieli organizacji społecznych poinformowano o możliwości udziału w posiedzeniu komisji 41 minut przed jego rozpoczęciem. Według raportu sprawozdawca, poseł Paweł Śliz, nie poinformował posłów o pozytywnej opinii komisji dla kandydata obywatelskiego, adwokata dr. Michała Skwarzyńskiego.

Autorzy podnoszą też, że głosowano en bloc, bez wskazania, na czyje miejsce wybierany jest każdy kandydat, i bez uchwały skracającej terminy z art. 30 regulaminu Sejmu. Kwestionują również kwalifikacje wybranych: wśród nich – jak piszą – nie ma profesora prawa ani sędziego Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego czy sądu apelacyjnego.

Ślubowania i wydarzenia z 30 października

Raport przypomina, że prezydent Karol Nawrocki odebrał ślubowanie od Magdaleny Bentkowskiej i Dariusza Szostka, a pozostałe cztery osoby złożyły je 9 kwietnia 2026 r. w Sejmie, bez udziału prezydenta. 14 października 2026 r. przed marszałkiem Sejmu ślubowanie złożył Maciej Berek, wybrany 4 września 2026 r.; według autorów są poważne wątpliwości, czy spełnia wymóg stażu prawniczego. Stowarzyszenie stoi na stanowisku, że osoby, które nie złożyły ślubowania wobec prezydenta, nie są sędziami TK.

Ostatni rozdział raportu nosi tytuł „Coup d’état” (po polsku: zamach stanu). Autorzy opisują w nim wydarzenia z 30 października 2026 r. jako przejęcie budynku Trybunału przez Annę Korwin-Piotrowską i inne osoby wybrane przez Sejm, z pomocą jednostek policji, gdy prezydent przebywał za granicą. Według raportu do budynku nie wpuszczono prezesa TK Bogdana Święczkowskiego, wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego, prawowitych – jak określa ich raport – sędziów, dyrektora biura prezesa, pracowników ani ochrony, a w środku przebywał prokurator delegowany do Prokuratury Krajowej, który miał grozić zatrzymaniem każdemu, kto próbowałby legalnie wejść do budynku.

Stowarzyszenie pisze, że Anna Korwin-Piotrowska własnym podpisem przyznała sobie prawo do „zastępowania” prezesa Trybunału i opublikowała dokumenty nazwane „zarządzeniami” o zawieszeniu prezesa i wiceprezesa na miesiąc. Raport twierdzi też, że po przyjeździe do budynku Trybunału prezydent został fizycznie zaatakowany przez Annę Korwin-Piotrowską i Krystiana Markiewicza.

Źródła i prawa

Źródło: https://prawnicydla.pl/report-on-costitutional-tribunal-i-spor-wokol-trybunalu-konstytucyjnego/ oraz plik https://prawnicydla.pl/wp-content/uploads/2026/06/historia-tk-ang.pdf. Data dodania i pozyskania: 2026-10-31. Opracowanie.