Komunikat – Zakaz waloryzacji obligacji naruszył równą ochronę majątku (SK 49/05)
Data powstania długu nie uzasadnia zamknięcia drogi do sądowej waloryzacji — ocenił TK 24 kwietnia 2007 r. Wyrok połączonych spraw Wiktora Z. oraz Jolanty i Bogusława M. objął zobowiązania z obligacji Skarbu Państwa powstałe przed 30 października 1950 r.
Trybunał uznał art. 12 ust. 1 nowelizacji Kodeksu cywilnego z 28 lipca 1990 r. za niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w powiązaniu z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie blokującym waloryzację takich zobowiązań. Wskazał zarazem, że nie jest on niezgodny z art. 21 i art. 37 ust. 1 oraz z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 i art. 2. Utratę mocy odroczył o 12 miesięcy od ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw, pozostawiając parlamentowi czas na uregulowanie sytuacji posiadaczy obligacji.
TK potwierdził zgodność art. III i art. XIX przepisów wprowadzających przepisy ogólne prawa cywilnego oraz art. XXXV przepisów wprowadzających Kodeks cywilny z art. 64 ust. 1 i 2 w powiązaniu z art. 21 i art. 2 Konstytucji. Pozostałą część postępowania umorzył. Obejmowała ona dekret o zobowiązaniach pieniężnych, przepisy o zmianie systemu pieniężnego i denominacji złotego.
Trybunał podkreślił, że orzeczenie nie odtwarza wygasłych praw i nie usuwa skutków przedawnienia. Nie przesądza również wyniku przyszłej waloryzacji ani jej wysokości. Jeżeli ustawodawca nie przyjmie odpowiednich rozwiązań w okresie odroczenia, posiadacze obligacji będą mogli dochodzić uprawnień z zastosowaniem waloryzacji przed sądami.
Decyzję o ewentualnym ustawowym zadośćuczynieniu TK pozostawił parlamentowi. Zaznaczył, że wyłączenie określonych grup z takich rozwiązań wymaga uzasadnienia zasadami równości i proporcjonalności. Składowi przewodniczyła Ewa Łętowska, a sprawozdawcą był Wojciech Hermeliński.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3515-wykup-przez-skarb-panstwa-obligacji-wydanych-przed-1939-rokiem oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5116-wykup-przez-skarb-panstwa-obligacji-wydanych-przed-1939-rokiem. Data dodania i pozyskania: 2007-04-24. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.