Wyrok – Organizacja NFZ a równy dostęp do opieki zdrowotnej (K 14/03)

Konstrukcja Narodowego Funduszu Zdrowia i dostęp do świadczeń finansowanych publicznie były przedmiotem wyroku TK z 7 stycznia 2004 r. Sprawę wniosła grupa posłów na Sejm. Posłowie domagali się kontroli całej ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, a alternatywnie wskazanych w niej przepisów.

TK orzekł, że art. 36 ust. 1 tej ustawy w związku z jej przepisami o organizacji i działaniu NFZ z rozdziałów 1 i 4, zabezpieczaniu potrzeb zdrowotnych i organizowaniu świadczeń z rozdziałów 5, 6, 7 i 8, gospodarce finansowej z rozdziału 9 oraz nadzorze i kontroli zadań NFZ z rozdziału 13 są niezgodne z art. 68 w związku z art. 2 Konstytucji. Trybunał stwierdził, że tak ukształtowana instytucja nie może działać rzetelnie i sprawnie. Powiązał tę wadę z naruszeniem zasad państwa prawnego dotyczącym równego dostępu obywateli do opieki zdrowotnej opłacanej ze środków publicznych.

Trybunał wyznaczył 31 grudnia 2004 r. jako termin utraty mocy przepisów objętych rozstrzygnięciem. Rozprawa odbyła się 18 grudnia 2003 r. i 7 stycznia 2004 r., z udziałem wnioskodawcy, Sejmu, Ministra Zdrowia, Prezesa NFZ oraz Prokuratora Generalnego.

Składowi przewodniczył Marek Safjan, a funkcję sprawozdawcy pełnił sędzia Marian Zdyb. Zdanie odrębne zgłosił sędzia Bohdan Zdziennicki.

Sentencja

Sygn. akt K 14/03

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 7 stycznia 2004 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Marek Safjan – przewodniczący
Jerzy Ciemniewski
Teresa Dębowska-Romanowska
Marian Grzybowski
Wiesław Johann
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
Ewa Łętowska
Marek Mazurkiewicz
Andrzej Mączyński
Janusz Niemcewicz
Jerzy Stępień
Marian Zdyb – sprawozdawca
Bohdan Zdziennicki,
protokolant: Dorota Raczkowska-Paluch,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy, Sejmu, Ministra Zdrowia, Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 18 grudnia 2003 r. i 7 stycznia 2004 r., sprawy z wniosku grupy posłów na Sejm, o stwierdzenie niezgodności:

w całości ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391) z art. 2, art. 15 ust. 1, art. 17 ust. 2, art. 20, art. 22, art. 32, art. 68 ust. 2, art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

a w przypadku gdyby Trybunał Konstytucyjny nie uznał zasadności powyższego wniosku, o stwierdzenie niezgodności z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej następujących przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia:

a) art. 5 pkt 12 – z art. 2, art. 20, art. 22, art. 32 Konstytucji,
b) art. 5 pkt 24 i 26 – z art. 2 i art. 68 ust. 2 Konstytucji,
c) art. 23 ust. 2 – z art. 2 i art. 167 ust. 4 Konstytucji,
d) art. 36 ust. 1 – z art. 2 i art. 15 ust. 1, art. 17 ust. 2, art. 20 i art. 68 ust. 2 Konstytucji oraz jej Preambułą w części odnoszącej się do zasady państwa pomocniczego oraz dialogu społecznego i współdziałania władz,
e) art. 43 ust. 9 – z art. 2 Konstytucji,
f) art. 47 ust. 1 pkt 6 i ust. 4 – z art. 2, art. 68 ust. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji,
g) art. 79 ust. 1 – z art. 68 ust. 2 w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji,
h) art. 104 ust. 4 – z art. 2 Konstytucji,
i) art. 108 ust. 1 – z art. 2, art. 32, art. 68 ust. 2 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji,
j) art. 151 – z art. 2, art. 15 ust. 1 i art. 17 ust. 2 Konstytucji oraz jej Preambułą w części odnoszącej się do zasady państwa pomocniczego oraz dialogu społecznego i współdziałania władz,
k) art. 222 – z art. 2, art. 15 ust. 1 i art. 17 ust. 2 Konstytucji oraz jej Preambułą w części odnoszącej się do zasady państwa pomocniczego oraz dialogu społecznego i współdziałania władz,
l) art. 224 – z art. 2 Konstytucji,

o r z e k a :

1. Art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391, Nr 73, poz. 660, Nr 96 poz. 874, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 166, poz. 1609, Nr 202, poz.1956 i Nr 210, poz. 2037) w związku z przepisami tej ustawy dotyczącymi organizacji i zasad działania Narodowego Funduszu Zdrowia (rozdziały 1 i 4), zasad zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych i organizacji udzielania świadczeń zdrowotnych (rozdziały 5, 6, 7 i 8), gospodarki finansowej (rozdział 9), zasad nadzoru i kontroli wykonywania zadań Narodowego Funduszu Zdrowia (rozdział 13), 
są niezgodne z art. 68 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że tworząc instytucję publiczną w kształcie uniemożliwiającym jej rzetelne i sprawne działanie naruszają zasady państwa prawnego w zakresie konstytucyjnego prawa obywateli do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.

2. Przepisy ustawy wskazane w pkt 1 tracą moc z dniem 31 grudnia 2004 r.

Marek Safjan
Jerzy Ciemniewski	Teresa Dębowska-Romanowska
Marian Grzybowski	Wiesław Johann
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska	Ewa Łętowska
Marek Mazurkiewicz	Andrzej Mączyński
Janusz Niemcewicz	Jerzy Stępień
Marian Zdyb	Bohdan Zdziennicki – zdanie odrębne

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5392-kasy-chorych-skladki-na-ubezpieczenie-zdrowotne. Data dodania i pozyskania: 2004-01-07. Dostosowano formatowanie.