Wyrok – Ograniczenia odliczania VAT i zwrot podatku (K 24/03)

Ograniczenia odliczania VAT przy fakturach niepotwierdzonych u sprzedawcy były przedmiotem wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, który TK rozpoznał 27 kwietnia 2004 r. Rzecznik kwestionował ustanowienie takich ograniczeń w rozporządzeniu. Uważał, że ograniczenie uprawnień przyznanych podatnikowi ustawą wymaga regulacji ustawowej.

Trybunał orzekł, że art. 32a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. W odniesieniu do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym TK orzekł, że jego § 48 ust. 4 pkt 2 jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji.

TK zastrzegł zarazem, że stwierdzona niekonstytucyjność obu przepisów nie daje podstaw do zwrotu podatku. Zastrzeżenie objęło podatek ustalony ostateczną decyzją organów podatkowych albo zapłacony wskutek zastosowania tych przepisów.

W rozprawie uczestniczyli wnioskodawca, Sejm, Minister Finansów i Prokurator Generalny. Składowi orzekającemu przewodniczyła Ewa Łętowska, a rolę sprawozdawcy pełnił Andrzej Mączyński. Orzekali także Janusz Niemcewicz, Wiesław Johann oraz Marek Mazurkiewicz. Ten ostatni zgłosił zdanie odrębne dotyczące punktu 2 wyroku, czyli rozstrzygnięcia o przepisie rozporządzenia.

Sentencja

Sygn. akt K 24/03

W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, dnia 27 kwietnia 2004 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Ewa Łętowska – przewodniczący
Wiesław Johann
Marek Mazurkiewicz
Andrzej Mączyński – sprawozdawca
Janusz Niemcewicz,

protokolant: Grażyna Szałygo,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu, Ministra Finansów i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:
1) art. 32a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), dodanego przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 4 grudnia 2002 r. zmianiającej ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ustawę o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy oraz ustawę – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 213, poz. 1803), z art. 2 Konstytucji,
2) § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji,

o r z e k a:

1. Art. 32a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 4 grudnia 2002 r. zmianiającej ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ustawę o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy oraz ustawę – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 213, poz. 1803), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268, Nr 46, poz. 438, Nr 155, poz. 1290 i Nr 216, poz. 1828 oraz z 2003 r. Nr 115, poz. 1079, Nr 152, poz. 1483, Nr 158, poz. 1534 i Nr 224, poz. 2229) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji.

3. Niezgodność z Konstytucją przepisów wskazanych w punktach 1 i 2 nie stanowi podstawy zwrotu podatku określonego w ostatecznej decyzji organów podatkowych lub uiszczonego w wyniku ich zastosowania.

Ewa Łętowska
Wiesław Johann	Marek Mazurkiewicz (zdanie odrębne do pkt 2)
Andrzej Mączyński	Janusz Niemcewicz

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5417-podatek-vat oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/4222-podatek-vat. Data dodania i pozyskania: 2004-04-27. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „29 marca 2004 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego” (2004-03-29). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6461-29-marca-2004-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.