Wyrok – Dochodzenie praw wobec spółdzielni mieszkaniowej (K 32/03)

Dostęp członków spółdzielni do sądu oraz uzależnienie roszczenia o własność lokalu od członkostwa należały do zagadnień rozstrzygniętych przez TK w wyroku z 30 marca 2004 r. Sprawę wszczął wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Rozprawa, na której rozpoznano wniosek, odbyła się wcześniej, 17 marca 2004 r.

Rzecznik wskazywał, że przy kwestionowaniu podwyżek opłat członek spółdzielni musi najpierw przejść procedurę wewnętrzną, podczas gdy właściciel niebędący członkiem może od razu skierować sprawę do sądu. TK orzekł, że art. 4 ust. 8 zdanie pierwsze ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji w zakresie wymagającym od członków wyczerpania postępowania wewnątrzspółdzielczego przed zwróceniem się do sądu.

Wniosek obejmował również sytuację najemców lokali użytkowych, którzy sfinansowali w całości ich budowę, lecz nie należą do spółdzielni. TK uznał, że art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji w zakresie, w którym wymóg członkostwa wyklucza realizację roszczenia przez osoby mające je już wobec spółdzielni na podstawie wcześniejszego przepisu.

Składowi przewodniczyła Teresa Dębowska-Romanowska, a sprawozdawcą był Marek Safjan. Teresa Dębowska-Romanowska zgłosiła zdanie odrębne do punktu 2 wyroku. W rozprawie uczestniczyli Rzecznik Praw Obywatelskich, Sejm i Prokurator Generalny.

Sentencja

Sygn. akt K 32/03

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 30 marca 2004 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Teresa Dębowska-Romanowska – przewodniczący
Jerzy Ciemniewski
Marian Grzybowski
Andrzej Mączyński
Marek Safjan – sprawozdawca,

protokolant: Dorota Raczowska-Paluch,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy, Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 17 marca 2004 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:

1) art. 172 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116, ze zm.) z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
2) art. 178 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1) z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
3) art. 4 ust. 8 zdanie pierwsze ustawy powołanej w punkcie 1) z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
4) art. 39 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1) w zakresie, w jakim przepis ten pozbawia najemców lokali użytkowych, niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowej, którzy ponieśli w pełnym zakresie koszty budowy tych lokali, roszczenia o przeniesienie własności lokali, z art. 2 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji,

o r z e k a:

1. Art. 4 ust. 8 zdanie pierwsze ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 oraz z 2004 r. Nr 19, poz. 177) w zakresie, w jakim nakłada na członków spółdzielni mieszkaniowej obowiązek wyczerpania drogi postępowania wewnątrzspółdzielczego przed wystąpieniem na drogę postępowania sądowego, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Art. 172 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

3. Art. 178 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

4. Art. 39 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim uzależniając realizację roszczenia od istnienia stosunku członkostwa wyłącza osoby, które nabyły to roszczenie wobec spółdzielni na podstawie poprzednio obowiązującego przepisu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Teresa Dębowska-Romanowska Zdanie odrębne do pkt 2 wyroku
Jerzy Ciemniewski	Marian Grzybowski
Andrzej Mączyński	Marek Safjan

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5408-spoldzielcze-wlasnosciowe-prawo-do-lokalu oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/4200-spoldzielcze-wlasnosciowe-prawo-do-lokalu. Data dodania i pozyskania: 2004-03-30. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „29 marca 2004 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego” (2004-03-29). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6461-29-marca-2004-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.