Wyrok – Konstytucyjne granice kompetencji komisji bankowej (U 4/06)

TK zakwestionował przepisy wyznaczające kompetencje bankowej komisji śledczej. Wyrok z 22 września 2006 r. zapadł po rozprawie z 21 września 2006 r., zainicjowanej wnioskiem grupy posłów. Kontrola obejmowała uchwałę Sejmu z 24 marca 2006 r. Przewodniczył Andrzej Mączyński, a sprawozdawcami byli Mirosław Wyrzykowski i Marian Zdyb.
W art. 2 pkt 1 uchwały zakwestionowano badanie działań NBP, jego organów oraz prezesa banku jako przewodniczącego Komisji Nadzoru Bankowego: stwierdzono naruszenie art. 227, art. 2 i art. 7 w powiązaniu z art. 95 ust. 2 oraz art. 111 ust. 1 Konstytucji. W części dotyczącej przedstawiciela Prezydenta w KNB naruszone zostały art. 2, art. 7, art. 95 ust. 2 i art. 111 ust. 1; wobec art. 227 zapadła formuła „nie jest niezgodny”. Punkty 2 i 4 art. 2 uchwały uznano za sprzeczne z art. 2, art. 7 i art. 111 ust. 1, lecz nie za niezgodne z art. 95 ust. 2 i art. 227.
TK zakwestionował także art. 2 pkt 3 oraz pkt 5 w części dotyczącej osób działających w imieniu KNB i Generalnego Inspektoratu Nadzoru Bankowego. Wzorcami były art. 227, art. 2 i art. 7 w powiązaniu z art. 95 ust. 2 i art. 111 ust. 1 Konstytucji. Fragment pkt 6 obejmujący „oraz innych osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe” narusza art. 2, art. 7, art. 95 ust. 2, art. 111 ust. 1 i art. 227. Punkt 7 narusza te same wzorce poza art. 227; TK orzekł, że punkt ten nie jest z nim niezgodny.
Wyznaczenie badanego okresu od 4 czerwca 1989 r. do 19 marca 2006 r. uznano za sprzeczne z art. 2 Konstytucji. Zarazem cały art. 2 uchwały nie jest niezgodny z art. 175 ust. 1 ani art. 203 ust. 1 Konstytucji. Postępowanie dotyczące art. 1 uchwały umorzono ze względu na niedopuszczalność orzekania.
Sentencja
Sygn. akt U 4/06
W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 22 września 2006 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Andrzej Mączyński – przewodniczący
Jerzy Ciemniewski
Teresa Dębowska-Romanowska
Marian Grzybowski
Adam Jamróz
Wiesław Johann
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
Ewa Łętowska
Marek Mazurkiewicz
Janusz Niemcewicz
Jerzy Stępień
Mirosław Wyrzykowski – sprawozdawca
Marian Zdyb – sprawozdawca
Bohdan Zdziennicki,
protokolant: Grażyna Szałygo,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 21 września 2006 r., wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności:
art. 1 i art. 2 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 marca 2006 r. w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania rozstrzygnięć dotyczących przekształceń kapitałowych i własnościowych w sektorze bankowym oraz działań organów nadzoru bankowego w okresie od 4 czerwca 1989 r. do 19 marca 2006 r. (M.P. Nr 24, poz. 265) z art. 2, art. 7, art. 95 ust. 2, art. 111 ust. 1, art. 175 ust. 1, art. 203 ust. 1 i art. 227 Konstytucji,
o r z e k a:
1. Art. 2 pkt 1 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 marca 2006 r. w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania rozstrzygnięć dotyczących przekształceń kapitałowych i własnościowych w sektorze bankowym oraz działań organów nadzoru bankowego w okresie od 4 czerwca 1989 r. do 19 marca 2006 r. (M.P. Nr 24, poz. 265):
a) w zakresie, w jakim przedmiotem badania czyni prawidłowość i celowość działań Narodowego Banku Polskiego i jego organów oraz Prezesa Narodowego Banku Polskiego jako Przewodniczącego Komisji Nadzoru Bankowego, jest niezgodny z art. 227, art. 2, art. 7 w związku z art. 95 ust. 2 oraz z art. 111 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
b) w zakresie, w jakim dotyczy przedstawiciela Prezydenta Rzeczypospolitej wchodzącego w skład Komisji Nadzoru Bankowego, jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 95 ust. 2 i art. 111 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 227 Konstytucji.
2. Art. 2 pkt 2 i 4 uchwały powołanej w punkcie 1 są niezgodne z art. 2, art. 7 i art. 111 ust. 1 Konstytucji oraz nie są niezgodne z art. 95 ust. 2 i art. 227 Konstytucji.
3. Art. 2 pkt 3 uchwały powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 227, art. 2 i art. 7 w związku z art. 95 ust. 2 oraz z art. 111 ust. 1 Konstytucji.
4. Art. 2 pkt 5 uchwały powołanej w punkcie 1 w części, w jakiej dotyczy osób występujących w imieniu Komisji Nadzoru Bankowego oraz Generalnego Inspektoratu Nadzoru Bankowego, jest niezgodny z art. 227, art. 2 i art. 7 w związku z art. 95 ust. 2 i art. 111 ust. 1 Konstytucji.
5. Art. 2 pkt 6 uchwały powołanej w punkcie 1, w części obejmującej wyrazy: „oraz innych osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe”, jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 95 ust. 2, art. 111 ust. 1 i art. 227 Konstytucji.
6. Art. 2 pkt 7 uchwały powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 95 ust. 2 i art. 111 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 227 Konstytucji.
7. Art. 2 uchwały powołanej w punkcie 1 w częściach, w jakich ustala zakres czasowy przedmiotu badania na okres od 4 czerwca 1989 r. do 19 marca 2006 r., jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
8. Art. 2 uchwały powołanej w punkcie 1 nie jest niezgodny z art. 175 ust. 1 oraz art. 203 ust. 1 Konstytucji.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1417) umorzyć postępowanie w zakresie dotyczącym badania zgodności art. 1 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 marca 2006 r. w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania rozstrzygnięć dotyczących przekształceń kapitałowych i własnościowych w sektorze bankowym oraz działań organów nadzoru bankowego w okresie od 4 czerwca 1989 r. do 19 marca 2006 r. (M.P. Nr 24, poz. 265) ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia.
| Andrzej Mączyński | ||
| Jerzy Ciemniewski | Teresa Dębowska-Romanowska | |
| Marian Grzybowski | Adam Jamróz | |
| Wiesław Johann | Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska | |
| Ewa Łętowska | Marek Mazurkiewicz | |
| Janusz Niemcewicz | Jerzy Stępień | |
| Mirosław Wyrzykowski | Marian Zdyb | |
| Bohdan Zdziennicki |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5257-komisja-sledcza-przedmiot-i-zakres-dzialania. Data dodania i pozyskania: 2006-09-22. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „21 kwietnia 2005 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego.” (2005-04-21). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6451-21-kwietnia-2005-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.