Zapowiedź – Świadczenie dla wnuka faktycznie opiekującego się niepełnosprawną babcią (SK 33/23)

Na 8 lipca 2025 r. o godz. 13.30 TK zapowiedział rozpoznanie skargi konstytucyjnej w sprawie SK 33/23. Dotyczy ona odmowy świadczenia pielęgnacyjnego wnukowi, który zrezygnował z pracy i sprawuje pełną opiekę nad babcią ze znacznym stopniem niepełnosprawności, gdy jej dzieci z przyczyn zdrowotnych opieki nie wykonują, lecz nie mają wymaganego orzeczenia o niepełnosprawności.

Skarżący zajmuje się babcią całodobowo i nie ma możliwości uzyskiwania dochodów z zatrudnienia. Po rezygnacji z zasiłku opiekuńczego wystąpił o świadczenie pielęgnacyjne. Odmowę uzasadniono ustawową kolejnością osób zobowiązanych do opieki: dzieci babci są krewnymi pierwszego stopnia, a brak orzeczenia o ich znacznym stopniu niepełnosprawności blokuje przyznanie świadczenia dalszemu krewnemu.

Przedmiotem skargi jest art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a pkt 1–3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w opisanym zakresie. Skarżący uważa, że decydujące znaczenie powinno mieć rzeczywiste sprawowanie opieki i rezygnacja z zatrudnienia, a nie wyłącznie stopień pokrewieństwa i formalny dokument dotyczący innych członków rodziny.

Zarzuty powiązano z zasadami sprawiedliwości społecznej i równości oraz konstytucyjnymi obowiązkami pomocy osobom niepełnosprawnym i rodzinom w trudnej sytuacji. Zdaniem skarżącego badana regulacja pozbawia wsparcia osoby faktycznie zastępujące instytucjonalną pomoc państwa i zniechęca bliskich do podejmowania opieki.

Jako wzorce wskazano art. 2 w związku z art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 i art. 69 Konstytucji. Są to zarzuty wymagające rozpoznania. Składowi ma przewodniczyć Rafał Wojciechowski, sprawozdawcą ma być Bartłomiej Sochański, a ponadto wskazano Krystynę Pawłowicz, Bogdana Święczkowskiego i Michała Warcińskiego.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/brak-prawa-do-swiadczenia-pielegnacyjnego-dla-wnuka-osoby-niepelnosprawnej-gdy-jej-dzieci-nie-bedac-osobami-niepelnosprawnymi-nie-sprawuja-nad-nia-opieki-2. Data dodania i pozyskania: 2025-07-04. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.