Zapowiedź – Standard sądu ustanowionego ustawą i granice kontroli ETPC (K 7/21)
Na 19 stycznia 2022 r. o godz. 11.00 TK zapowiedział rozpoznanie wniosku Prokuratora Generalnego w sprawie K 7/21. Przedmiotem kontroli jest art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka, w określonych sposobach jego rozumienia dotyczących funkcji administracyjnych sędziów oraz standardu sądu ustanowionego ustawą.
Wniosek nawiązuje do trzech wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 2021 r.: Broda i Bojara przeciwko Polsce z 29 czerwca, Reczkowicz przeciwko Polsce z 22 lipca oraz Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce z 8 listopada. Prokurator Generalny twierdzi, że przyjęta w nich wykładnia Konwencji wykracza poza zobowiązania zaakceptowane przez Polskę przy jej ratyfikacji.
Pierwsza grupa zarzutów dotyczy ochrony sędziego odwołanego przed końcem kadencji z funkcji administracyjnej, takiej jak wiceprezes sądu. Wnioskodawca utrzymuje, że ETPC wywiódł z art. 6 Konwencji prawo do pełnienia takiej funkcji, mimo że — w jego ocenie — prawo krajowe nie przyznaje sędziemu takiego prawa podmiotowego. Zarzut odnosi do art. 8 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 176 ust. 2 Konstytucji.
Druga grupa dotyczy interpretacji pojęcia sądu ustanowionego ustawą. Prokurator Generalny kwestionuje takie jego rozumienie, które jego zdaniem pomija krajowe przepisy konstytucyjne i ustawowe oraz ostateczne orzeczenia TK stanowiące podstawę organizacji sądownictwa i powoływania sędziów. Argumentację wiąże w szczególności z oceną zmian dotyczących Krajowej Rady Sądownictwa i Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.
Trzecia grupa zarzutów obejmuje dopuszczalność dokonywania przez sądy krajowe lub międzynarodowe wiążącej oceny ustaw dotyczących ustroju sądownictwa, właściwości sądów i KRS. Wnioskodawca uważa, że ocena ta, podejmowana w celu zbadania standardu sądu ustanowionego ustawą, wkracza w kompetencje TK wskazane w art. 188 pkt 1 i 2 Konstytucji.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono ponadto znaczenie ustawowej regulacji ustroju sądów, prezydenckiego uprawnienia do powoływania sędziów i mocy wiążącej wyroków TK. Są to argumenty Prokuratora Generalnego przedstawione do zbadania przez Trybunał; zapowiedź nie zawiera rozstrzygnięcia o ich zasadności.
Według ogłoszonego składu rozprawie ma przewodniczyć Stanisław Piotrowicz, a sprawozdawcą ma być Mariusz Muszyński. W składzie wskazano również Krystynę Pawłowicz, Wojciecha Sycha i Andrzeja Zielonackiego.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/11761-dokonywanie-na-podstawie-art-6-ust-1-zd-1-ekpcz-przez-sady-krajowe-lub-miedzynarodowe-oceny-zgodnosci-z-konstytucja-i-ekpcz-ustaw-dotyczacych-ustroju-sadownictwa-wlasciwosci-sadow-oraz-ustawy-dotyczacej-krajowej-rady-sadownictwa. Data dodania i pozyskania: 2022-01-15. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.