Zapowiedź – Pytanie sądu o obowiązkowy dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów (P 3/17)

W zapowiedzi dodanej 23 kwietnia 2025 r. TK przedstawił sprawę P 3/17 z pytania Sądu Rejonowego w Chojnicach, wskazując ogłoszenie orzeczenia na ten sam dzień o godz. 14.30. Materiał opisuje zarzuty wobec obligatoryjnego dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych; nie przedstawia wyniku kontroli.

Sprawa karna dotyczyła oskarżonego, który po wcześniejszym skazaniu i odbyciu części kary, podczas obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, ponownie kierował motorowerem w stanie nietrzeźwości. Prokurator wniósł między innymi o zastosowanie dożywotniego zakazu na podstawie art. 42 § 4 Kodeksu karnego.

Pytanie obejmuje ten przepis w brzmieniu nadanym nowelizacją z 20 marca 2015 r., w zakresie obowiązkowego zakazu przy skazaniu za czyn z art. 178a § 4 w związku z § 1, w opisanych warunkach wcześniejszego skazania. Sąd przywołuje art. 10 w związku z art. 175 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Sąd pytający uznaje swobodę ustawodawcy w kształtowaniu polityki karnej, lecz uważa, że sankcja bezwzględnie określona odbiera sędziemu możliwość indywidualnego wymiaru sprawiedliwości. Wskazuje na potrzebę oceny winy, motywacji, następstw czynu, sytuacji osobistej i zachowania sprawcy przed i po przestępstwie.

W ocenie sądu automatyzm może uniemożliwić dobranie reakcji proporcjonalnej do konkretnego przypadku i nadmiernie ingerować w wolność jednostki. Zarzut nie neguje samej zasadności zakazów prowadzenia pojazdów, lecz dotyczy ich obowiązkowości i dożywotności bez pozostawienia przestrzeni na ocenę sądową.

Zapowiedź wskazuje Bartłomieja Sochańskiego jako przewodniczącego, Justyna Piskorskiego jako sprawozdawcę oraz Zbigniewa Jędrzejewskiego, Krystynę Pawłowicz i Jarosława Wyrembaka jako pozostałych członków składu.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/obligatoryjny-zakaz-prowadzenia-wszelkich-pojazdow-mechanicznych-dozywotnio-1. Data dodania i pozyskania: 2025-04-24. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.