Zapowiedź – Nowe przesłanki przestępstw z nienawiści a wolność wypowiedzi (Kp 3/25)

TK opublikował zapowiedź sprawy Kp 3/25, dotyczącej prezydenckiego wniosku o zbadanie ustawy z 6 marca 2025 r. zmieniającej Kodeks karny. Kontrola ma objąć rozszerzenie katalogu cech chronionych w przepisach o przemocy, groźbach, nawoływaniu do nienawiści i znieważaniu oraz wśród okoliczności obciążających przy wymiarze kary.

Prezydent kwestionuje wprowadzenie wieku, płci i orientacji seksualnej do art. 53 § 2a pkt 6, art. 119 § 1, art. 256 § 1 i art. 257 Kodeksu karnego z punktu widzenia dostatecznej określoności prawa karnego. Zarzut proporcjonalności obejmuje ponadto niepełnosprawność oraz usunięcie zaimka „jej” z części przepisów.

Wnioskodawca uważa, że dobór nowych przesłanek nie został dostatecznie uzasadniony, a zakres części pojęć nie jest wystarczająco jednoznaczny. Wiąże to z obowiązkiem takiego opisania czynu zabronionego, aby adresat mógł odróżnić zachowanie karalne od dozwolonego i przewidzieć następstwa wypowiedzi.

Osobny zespół zastrzeżeń dotyczy wolności słowa. Prezydent uznaje, że rozszerzenie karalności powinno spełniać warunki konieczności i proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Podnosi ryzyko, że nieprecyzyjne kryteria w połączeniu ze ściganiem z oskarżenia publicznego mogą hamować debatę i umożliwiać instrumentalne postępowania wobec niepopularnych poglądów.

Są to obawy i oceny wnioskodawcy, nie stwierdzenie, że każda wypowiedź dotycząca wymienionych cech ma być karalna. Wniosek powołuje art. 2 i art. 42 ust. 1 w związku z art. 54 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 w związku z art. 54 ust. 1 Konstytucji. Zapowiedź nie zawiera rozstrzygnięcia zarzutów.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/przeslanki-penalizacji-mowy-nienawisci-2. Data dodania i pozyskania: 2025-07-06. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.