Zapowiedź – Mechanizm warunkowości budżetowej Unii Europejskiej (K 1/22)

Na 16 lutego 2022 r. o godz. 9.00 TK zapowiedział rozpoznanie wniosku Prokuratora Generalnego dotyczącego unijnego mechanizmu warunkowości budżetowej. Sprawa K 1/22 dotyczy określonego zakresu art. 322 ust. 1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, stanowiącego podstawę przyjmowania zasad finansowych Unii.

Wniosek wiąże się z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2020/2092 z 16 grudnia 2020 r. W opisanym w zapowiedzi mechanizmie naruszenia zasad państwa prawnego muszą wpływać lub stwarzać poważne ryzyko wpływu, w sposób wystarczająco bezpośredni, na zarządzanie budżetem UE albo ochronę jej interesów finansowych. Po dialogu z państwem członkowskim Komisja może przedłożyć Radzie wniosek dotyczący środków ochrony budżetu, a Rada podejmuje decyzję większością kwalifikowaną.

Prokurator Generalny kwestionuje po pierwsze uprawnienie Parlamentu i Rady do przyjmowania kryteriów naruszenia zasad państwa prawnego oraz uzależniania przyznawania środków od oceny ich przestrzegania. Po drugie podważa kompetencję Komisji do takiej oceny i wskazywania środków ochronnych oraz kompetencję Rady do ich przyjęcia. Jako wzorce kontroli wskazuje art. 90 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 oraz art. 8 ust. 1 Konstytucji.

Wnioskodawca utrzymuje, że mechanizm prowadzi do rozszerzenia kompetencji Unii poza zakres przekazany w traktatach. W jego ocenie stanowi także obejście procedury z art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej, ponieważ pozwala stosować konsekwencje finansowe bez spełnienia warunków przewidzianych w tej procedurze.

W uzasadnieniu zakwestionowano definiowanie traktatowego pojęcia państwa prawnego w rozporządzeniu. Prokurator Generalny wiąże ten zarzut m.in. z możliwością oceniania krajowych rozwiązań dotyczących organizacji sądownictwa. Uważa, że może to przesuwać kompetencje należące do państw członkowskich na rzecz instytucji Unii.

Wniosek odwołuje się do konstytucyjnych zasad przekazywania kompetencji, legalizmu, demokratycznego państwa prawnego i nadrzędności Konstytucji. Przedstawione w nim twierdzenia o przekroczeniu kompetencji i braku wiążącego charakteru tak rozumianego prawa UE są stanowiskiem Prokuratora Generalnego, którego zasadność ma zbadać TK.

Zapowiedziano rozpoznanie sprawy w pełnym składzie, pod przewodnictwem Julii Przyłębskiej. Sprawozdawcą ma być Stanisław Piotrowicz.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/11788-ogolny-system-warunkowosci-sluzacy-ochronie-budzetu-unii-europejskiej. Data dodania i pozyskania: 2022-02-15. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.