Wyrok – Zbyt wąskie przesłanki wyłączenia sędziego (P 8/07)

Ograniczenie podstaw wyłączenia sędziego do relacji osobistych nie zapewnia konstytucyjnego standardu bezstronności. Tak rozstrzygnął TK w wyroku z 24 czerwca 2008 r., wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Sądu Rejonowego w Grudziądzu. Kontrola dotyczyła art. 49 Kodeksu postępowania cywilnego.

Trybunał uznał przepis za niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w którym uwzględnia jedynie osobisty stosunek sędziego do strony lub jej przedstawiciela ustawowego, a pomija pozostałe okoliczności mogące podważać zaufanie do bezstronności. Rozstrzygnięcie dotyczyło zatem ograniczenia katalogu przyczyn pozwalających odsunąć sędziego od konkretnej sprawy.

Pytanie powstało w postępowaniu o obniżenie alimentów. Pozwana pełni funkcję ławnika w wydziale rozpoznającym sprawę, a orzekający w nim sędziowie wystąpili o wyłączenie. Sąd wskazywał, że zawodowe kontakty mogą wywoływać uzasadnione wątpliwości także bez osobistych więzi. Rozprawę prowadziła Maria Gintowt-Jankowicz, a sprawozdawcą był Adam Jamróz. W postępowaniu przed Trybunałem uczestniczyli Sejm oraz Prokurator Generalny.

Sentencja

Sygn. akt P 8/07

W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, dnia 24 czerwca 2008 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Maria Gintowt-Jankowicz – przewodniczący
Adam Jamróz – sprawozdawca
Marek Kotlinowski
Janusz Niemcewicz
Andrzej Rzepliński,

protokolant: Krzysztof Zalecki,

po rozpoznaniu, z udziałem Sejmu oraz Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008 r., pytania prawnego Sądu Rejonowego w Grudziądzu:

czy art. 49 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

o r z e k a:

Art. 49 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem ustawowym, pomijając inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

	Maria Gintowt-Jankowicz
Adam Jamróz		Marek Kotlinowski
Janusz Niemcewicz		Andrzej Rzepliński

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5033-przeslanki-wylaczenia-sedziego oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/3295-przeslanki-wylaczenia-sedziego. Data dodania i pozyskania: 2008-06-24. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.