Wyrok – Zakres uprawnień do emerytur pomostowych (K 23/09)

Pominięcie wskazanych przez związki zawodowe prac w systemie emerytur pomostowych nie narusza zaufania do państwa ani ochrony praw nabytych — orzekł TK 3 marca 2011 r. Wniosek Prezydium Forum Związków Zawodowych dotyczył ustawy o emeryturach pomostowych z 19 grudnia 2008 r. Przewodniczył Zbigniew Cieślak, a sprawozdawcą była Maria Gintowt-Jankowicz.

Za zgodne z art. 2 Konstytucji TK uznał art. 3 ust. 1–3 i oba załączniki w zakresie pominięcia pracy przy hałasie, na zewnątrz pomieszczeń, na nocnych zmianach, przy wibracjach, pyle zwłókniającym, szkodliwych chemikaliach, promieniowaniu jonizującym i polach elektromagnetycznych, a także pracy kierowców ciężarówek, nauczycieli i wychowawców, również szkolnictwa specjalnego, oraz pracowników ochrony zdrowia. Pominięcie wibracji, pyłu, promieniowania i pól elektromagnetycznych w art. 3 ust. 1–2 i załączniku nr 1 uznał za zgodne z art. 32 ust. 1. Tak samo ocenił pominięcie pracowników ochrony zdrowia w załączniku nr 2 powiązanym z art. 3 ust. 3.

Trybunał potwierdził zgodność art. 3 ust. 3 i załącznika nr 2 z zasadą określoności prawa z art. 2 Konstytucji. Z tym samym artykułem zgodna jest część art. 57 wskazująca 1 stycznia 2009 r. jako dzień wejścia ustawy w życie. Z powodu niedopuszczalności orzekania umorzył kontrolę art. 3 ust. 4–6 i art. 4 pkt 6 względem art. 2 i art. 32 ust. 1 oraz kontrolę wskazanego fragmentu art. 57 względem art. 32 ust. 1.

Z powodu zbędności wyroku umorzył ocenę pominięcia hałasu, pracy na zewnątrz i pracy nocnej w art. 3 ust. 1–2 i załączniku nr 1, pominięcia czynników chemicznych w art. 3 ust. 1–2 oraz pominięcia nauczycieli, wychowawców i kierowców ciężarówek w załączniku nr 2 powiązanym z art. 3 ust. 3 — w odniesieniu do art. 32 ust. 1 Konstytucji. Umorzenie z tej samej przyczyny objęło art. 4 pkt 5 badany względem art. 2, zasad zaufania i ochrony praw nabytych oraz art. 32 ust. 1.

Sentencja

Sygn. akt K 23/09 

W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, dnia 3 marca 2011 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Zbigniew Cieślak – przewodniczący
Maria Gintowt-Jankowicz – sprawozdawca
Wojciech Hermeliński
Stanisław Rymar
Andrzej Rzepliński,

protokolant: Grażyna Szałygo,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r., wniosku Prezydium Forum Związków Zawodowych o zbadanie zgodności:
art. 3 ust. 1-6, art. 4 pkt 5 i 6, art. 57 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) ze sformułowaną w art. 2 Konstytucji zasadą demokratycznego państwa prawnego i wynikającymi z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa i zasadą ochrony praw nabytych oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji i wyrażoną tam zasadą równości wszystkich obywateli wobec prawa, 

o r z e k a:

1. Art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) oraz załączniki nr 1 i 2 do tej ustawy w zakresie, w jakim pomijają jako przesłankę uzyskania emerytury pomostowej prace wykonywane w warunkach występowania hałasu, prace poza pomieszczeniami zamkniętymi, prace zmianowe nocne, prace w ekspozycji na wibracje miejscową i ogólną, prace w pyle zwłókniającym, prace w szkodliwych czynnikach chemicznych, prace w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące oraz w narażeniu na działanie pól elektromagnetycznych, a także prace kierowców samochodów ciężarowych, prace nauczycieli i wychowawców bezpośrednio związanych z wychowaniem i kształceniem dzieci i młodzieży, prace nauczycieli i wychowawców szkolnictwa specjalnego, prace pracowników ochrony zdrowia, są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wynikającą z niego zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz z zasadą ochrony praw słusznie nabytych.

2. Art. 3 ust. 1-2 ustawy powołanej w punkcie 1 oraz załącznik nr 1 do tej ustawy w zakresie, w jakim w wykazie prac w szczególnych warunkach pomijają prace w ekspozycji na wibracje miejscową i ogólną, prace w pyle zwłókniającym, prace w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące oraz w narażeniu na działanie pól elektromagnetycznych, są zgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

3. Załącznik nr 2 do ustawy powołanej w punkcie 1 w związku z art. 3 ust. 3 tej ustawy w zakresie, w jakim pomija w wykazie prac o szczególnym charakterze prace pracowników ochrony zdrowia, jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

4. Art. 3 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 oraz załącznik nr 2 do tej ustawy są zgodne z art. 2 Konstytucji i wynikającą z niego zasadą określoności prawa.

5. Art. 57 ustawy powołanej w punkcie 1, w części obejmującej zwrot „z dniem 1 stycznia 2009 r.”, jest zgodny z art. 2 Konstytucji.

Ponadto p o s t a n a w i a:

na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375 oraz z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307) umorzyć postępowanie w zakresie dotyczącym badania zgodności:
1) art. 3 ust. 4-6 i art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji,
2) art. 57 ustawy powołanej w punkcie 1, w części obejmującej zwrot „z dniem 1 stycznia 2009 r.”, z art. 32 ust. 1 Konstytucji

– ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku;

3) art. 3 ust. 1-2 ustawy powołanej w punkcie 1 oraz załącznika nr 1 do tej ustawy w zakresie, w jakim w wykazie prac w szczególnych warunkach pomijają prace w warunkach występowania hałasu, prace poza pomieszczeniami zamkniętymi i prace zmianowe nocne, z art. 32 ust. 1 Konstytucji,
4) art. 3 ust. 1-2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim w katalogu czynników ryzyka pomija czynniki chemiczne, z art. 32 ust. 1 Konstytucji,
5) załącznika nr 2 do ustawy powołanej w punkcie 1 w związku z art. 3 ust. 3 tej ustawy w zakresie, w jakim w wykazie prac o szczególnym charakterze pomija prace nauczycieli i wychowawców bezpośrednio związanych z wychowaniem i kształceniem dzieci i młodzieży, prace nauczycieli i wychowawców szkolnictwa specjalnego, a także prace kierowców samochodów ciężarowych, z art. 32 ust. 1 Konstytucji,
6) art. 4 pkt 5 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 2 Konstytucji oraz wynikającą z niego zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa i z zasadą ochrony praw słusznie nabytych oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji

– ze względu na zbędność wydania wyroku.

	Zbigniew Cieślak
Maria Gintowt-Jankowicz		Wojciech Hermeliński
Stanisław Rymar		Andrzej Rzepliński

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4735-zasady-nabycia-prawa-do-emerytury-pomostowej. Data dodania i pozyskania: 2011-03-03. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.