Wyrok – Zakres spraw poddawanych referendum lokalnemu (K 30/02)

Możliwość wypowiadania się mieszkańców w referendum o istotnych sprawach wspólnoty była przedmiotem wyroku TK z 26 lutego 2003 r. Kontrolę zainicjował Rzecznik Praw Obywatelskich po skargach dotyczących kształtowania granic społeczności lokalnych. Rzecznik kwestionował ograniczenie referendum do spraw należących do zadań i kompetencji organów danej jednostki samorządu.

TK orzekł, że art. 2 ust. 1 ustawy z 15 września 2000 r. o referendum lokalnym jest zgodny z art. 2 i art. 170 Konstytucji oraz z art. 5 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, przy określonym rozumieniu tego przepisu. Nie wyłącza on prawa mieszkańców do zajęcia w referendum stanowiska w ważnych sprawach dotyczących więzi społecznych, gospodarczych lub kulturowych wspólnoty. Poza tym zakresem pozostają sprawy zastrzeżone do wyłącznych kompetencji organów innych władz publicznych.

Rzecznik argumentował, że konstytucyjne pojęcie spraw wspólnoty jest szersze od pojęcia jej zadań publicznych. W jego ocenie upoważnienie ustawodawcy do określenia zasad i trybu referendum nie pozwala zawęzić jego przedmiotu w sposób przyjęty w ustawie. Składowi TK przewodniczył Andrzej Mączyński, a sprawozdawcą była Teresa Dębowska-Romanowska.

Sentencja

Sygn. akt K 30/02

W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 26 lutego 2003 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Andrzej Mączyński – przewodniczący
Jerzy Ciemniewski
Teresa Dębowska-Romanowska – sprawozdawca
Marian Grzybowski
Wiesław Johann
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska 
Ewa Łętowska 
Marek Mazurkiewicz
Janusz Niemcewicz
Jadwiga Skórzewska-Łosiak
Jerzy Stępień
Mirosław Wyrzykowski
Marian Zdyb
Bohdan Zdziennicki,

protokolant: Grażyna Szałygo,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy, Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 26 lutego 2002 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:
art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. Nr 88, poz. 985, z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 113, poz. 984) z art. 2 i art. 170 Konstytucji RP oraz art. 5 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607),

o r z e k a:

Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. Nr 88, poz. 985, Nr 23, poz. 220 i Nr 113, poz. 984), rozumiany jako nie wyłączający prawa członków wspólnoty samorządowej do wyrażania w drodze referendum stanowiska w istotnych sprawach, dotyczących społecznych, gospodarczych lub kulturowych więzi łączących tę wspólnotę, a nie zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji organów innych władz publicznych, jest zgodny z art. 2 i 170 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 5 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607).

Andrzej Mączyński
Jerzy Ciemniewski	Teresa Dębowska-Romanowska
Marian Grzybowski	Wiesław Johann
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska	Ewa Łętowska
Marek Mazurkiewicz	Janusz Niemcewicz
Jadwiga Skórzewska-Łosiak	Jerzy Stępień
Mirosław Wyrzykowski	Marian Zdyb
Bohdan Zdziennicki

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5499-referendum-lokalne oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/4415-referendum-lokalne. Data dodania i pozyskania: 2003-02-26. Dostosowano formatowanie.