Wyrok – Termin kasacyjny a rzeczywista możliwość działania pełnomocnika (SK 17/12)

Przywrócenie terminu na skargę kasacyjną należy wiązać z rzeczywistą możliwością jej przygotowania przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Taką interpretację art. 87 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi TK uznał 25 lipca 2013 r. za zgodną z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji.
Sprawę wszczęły połączone skargi konstytucyjne Marka Piechowiaka i Moniki Niedzwieckiej. Dotyczyły odrzucania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy ustanowienie pełnomocnika następowało po upływie terminu. Rozprawa odbywała się 21 maja i 25 lipca 2013 r. TK przyjął, że po wystąpieniu o prawo pomocy przyczyna przekroczenia terminu ustaje wtedy, gdy powiadomiony pełnomocnik może sporządzić skargę i wnieść ją do sądu.
Pozostałe postępowanie umorzono. Skargi obejmowały także art. 86 § 1, art. 87 § 4, art. 88, art. 177 § 1 i art. 178 tej ustawy, a wśród dalszych wzorców wskazywały art. 2, art. 32, art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Składowi przewodniczył Stanisław Biernat. Sprawozdawcą była Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz.
Sentencja
Sygn. akt SK 17/12
W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 25 lipca 2013 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Stanisław Biernat – przewodniczący
Maria Gintowt-Jankowicz
Mirosław Granat
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – sprawozdawca
Marek Zubik,
protokolant: Grażyna Szałygo,
po rozpoznaniu, z udziałem skarżących oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniach 21 maja i 25 lipca 2013 r., połączonych skarg konstytucyjnych:
1) Marka Piechowiaka o zbadanie zgodności art. 87 § 4, art. 87 § 1, art. 86 § 1 w związku z art. 88 w związku z art. 177 § 1 i art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w zakresie, w jakim wyinterpretowana z nich norma stanowi podstawę do odrzucenia przez sądy administracyjne skargi kasacyjnej wniesionej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego w sytuacji, w której pełnomocnik został ustanowiony po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zaś podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej było przyjęcie, iż termin, w jakim pełnomocnik z urzędu jest zobowiązany sporządzić skargę kasacyjną wynosi 7 dni, gdyż łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu winien on dopełnić czynności dla której uchybiono terminu (skargi kasacyjnej), zaś termin ma być liczony od dnia udzielenia pełnomocnictwa, z art. 176 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 oraz art. 78 w związku z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji,
2) Moniki Niedzwieckiej o zbadanie zgodności:
a) art. 87 § 1 w związku z art. 88 ustawy powołanej w punkcie 1 – rozumianych w ten sposób, iż za ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przyjmuje się moment doręczenia na piśmie pełnomocnictwa pełnomocnikowi przydzielonemu z urzędu skarżącemu – z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 oraz art. 2 Konstytucji,
b) art. 177 § 1 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 oraz art. 2 Konstytucji,
c) art. 177 § 1 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji,
o r z e k a:
Art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, 1101 i 1529), rozumiany w ten sposób, że – w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 tej ustawy, na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
| Stanisław Biernat | ||
| Maria Gintowt-Jankowicz | Mirosław Granat | |
| Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz | Marek Zubik |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4597-ustanie-przyczyn-uchybiania-terminu-do-wniesienia-skargi-kasacyjnej. Data dodania i pozyskania: 2013-07-25. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.