Wyrok – Roszczenia za wieloletnią rezerwację nieruchomości (K 50/13)
Właściciele i użytkownicy wieczyści gruntów od dawna przeznaczonych na cele publiczne nie mogą być pozbawiani roszczeń tylko dlatego, że kolejny plan utrzymał dotychczasowe przeznaczenie. W takim zakresie TK zakwestionował 18 grudnia 2014 r. art. 36 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sprawę zainicjował Rzecznik Praw Obywatelskich.
Wyrok objął nieruchomości przeznaczone na cel publiczny w planie obowiązującym 31 grudnia 1994 r., jeżeli rezerwację zachowano w planie przyjętym na podstawie obowiązującej ustawy. TK uznał wyłączenie roszczeń tej grupy za niezgodne z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji i z zasadą sprawiedliwości społecznej wynikającą z art. 2.
RPO podważył wymaganie wykazania zmiany sposobu korzystania z nieruchomości lub jej przeznaczenia. Wniosek powoływał ponadto art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W pozostałym zakresie TK umorzył postępowanie, uznając dalsze orzekanie za zbędne.
Składowi przewodniczyła Maria Gintowt-Jankowicz, zaś sprawozdawcą była Małgorzata Pyziak-Szafnicka. Orzekali także Wojciech Hermeliński, Leon Kieres i Marek Kotlinowski.
Sentencja
Sygn. akt K 50/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 18 grudnia 2014 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Maria Gintowt-Jankowicz – przewodniczący
Wojciech Hermeliński
Leon Kieres
Marek Kotlinowski
Małgorzata Pyziak-Szafnicka – sprawozdawca,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:
art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647, ze zm.) w zakresie, w jakim w razie przeznaczenia danej nieruchomości na cele publiczne zarówno w aktualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak i w planie obowiązującym w dniu 1 stycznia 1995 r., dla realizacji przewidzianych w tym przepisie roszczeń wymaga wykazania zmiany w stosunku do dotychczasowego sposobu korzystania z tej nieruchomości lub jej dotychczasowego przeznaczenia, z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1, w związku z art. 31 ust. 3 i w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175, ze zm.),
orzeka:
Art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647, 951 i 1445, z 2013 r. poz. 21, 405, 1238, 1446 oraz z 2014 r. poz. 379 i 768) w zakresie, w jakim wyłącza roszczenia właścicieli lub użytkowników wieczystych, których nieruchomości zostały przeznaczone na cel publiczny w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym 31 grudnia 1994 r., jeśli takie przeznaczenie zostało utrzymane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym pod rządem aktualnie obowiązującej ustawy, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji.
Ponadto postanawia:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na zbędność wydania wyroku.
Maria Gintowt-Jankowicz
Wojciech Hermeliński
Leon Kieres
Marek Kotlinowski
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/7297-zagospodarowanie-przestrzenne-miejscowe-plany-zagospodarowania-przestrzennego-rezerwacja-gruntow. Data dodania i pozyskania: 2014-12-18. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.