Wyrok – Reforma OFE i konstytucyjne granice zakazu reklamy (K 1/14)

Połączone wnioski Prezydenta RP i Rzecznika Praw Obywatelskich doprowadziły do kontroli reformy OFE. Wniosek Prezydenta obejmował również czasowe zakazy reklam dotyczących OFE. TK rozpoznał je 3 listopada 2015 r., a wyrok wydał 4 listopada 2015 r. Nie podzielił części zarzutów, natomiast art. 197a ust. 1 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych uznał za sprzeczny z art. 54 ust. 1 w powiązaniu z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W pierwszym punkcie TK zaakceptował art. 141 ust. 2 ustawy o funduszach emerytalnych, rozpatrywany łącznie z art. 4 pkt 33, art. 23 ust. 1 i art. 35 pkt 2–4 nowelizacji z 6 grudnia 2013 r. Wzorcami zgodności były art. 2 i art. 67 ust. 1 Konstytucji; wobec art. 31 ust. 3 orzeczono brak niezgodności. Drugi punkt dotyczył tego samego art. 141 ust. 2, lecz w powiązaniu z art. 23 ust. 1–6, 9 i 15–17 oraz art. 35 pkt 2–4 nowelizacji. TK potwierdził zgodność z art. 2 oraz art. 22 odczytywanym wraz z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W trzecim punkcie uznał art. 23 ust. 1, 2 i 18 nowelizacji za zgodny z art. 2.

Kolejne rozstrzygnięcie potwierdziło zgodność art. 11 ust. 1 i 2 nowelizacji oraz art. 39a ust. 1–3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z art. 2 Konstytucji. Co do art. 11 ust. 1 i 2, w odniesieniu do osób wskazanych w art. 111 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, TK orzekł również brak niezgodności z art. 31 ust. 1 powiązanym z ust. 3 Konstytucji. Art. 197 ust. 1–3, w części odnoszącej się do PTE i OFE, oraz art. 197a ust. 1 i 2 ustawy o funduszach emerytalnych przeszły kontrolę względem art. 2 Konstytucji. Art. 197a ust. 1 jest niezgodny z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Pozostały zakres postępowania umorzono; obejmował między innymi zarzuty dotyczące art. 24 i art. 36 nowelizacji. Przewodniczył Andrzej Rzepliński, a sprawozdawcami byli Teresa Liszcz i Marek Zubik. Zdania odrębne zgłosili Mirosław Granat do punktów 1–6, Wojciech Hermeliński do punktu 3 oraz Teresa Liszcz do punktów 1, 2, 3 i 6.

Sentencja

Sygn. akt K 1/14 

WYROK
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, dnia 4 listopada 2015 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Andrzej Rzepliński – przewodniczący
Stanisław Biernat
Zbigniew Cieślak
Maria Gintowt-Jankowicz
Mirosław Granat
Wojciech Hermeliński
Leon Kieres
Marek Kotlinowski
Teresa Liszcz – I sprawozdawca
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Stanisław Rymar
Piotr Tuleja
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Andrzej Wróbel
Marek Zubik – II sprawozdawca,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawców oraz Sejmu, Prokuratora Generalnego i Rady Ministrów, na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r., połączonych wniosków:

I.   Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 30 stycznia 2014 r. o zbadanie zgodności:

1) art. 141 ust. 2 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 989, ze zm.)

a) w związku z art. 4 pkt 33, art. 23 ust. 1 oraz art. 35 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (Dz. U. poz. 1717), z art. 2 i art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

b) w związku z art. 23 ust. 1-6, 9 i 15-18 oraz art. 35 ustawy powołanej w punkcie I.1 lit. a, z art. 2 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

2) art. 197 ustawy powołanej w punkcie I.1, w części dotyczącej powszechnych towarzystw emerytalnych oraz otwartych funduszy emerytalnych, z zasadą poprawnej legislacji wywodzoną z art. 2 Konstytucji,

3) art. 197a ustawy powołanej w punkcie I.1 z art. 22 i art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a także z zasadą poprawnej legislacji wywodzoną z art. 2 Konstytucji,

4) art. 39a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, ze zm.):

a) z art. 2 i art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

b) z art. 2 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

5) art. 11 i art. 24 ustawy powołanej w punkcie I.1 lit. a:

a) z art. 2 i art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

b) z art. 2 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

6) art. 36 ustawy powołanej w punkcie I.1 lit. a z art. 22 i art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a także z zasadą poprawnej legislacji wywodzoną z art. 2 Konstytucji,

II. Rzecznika Praw Obywatelskich z 29 sierpnia 2014 r. o zbadanie zgodności:

1) art. 11 ust. 1 i 2 ustawy powołanej w punkcie I.1 lit. a w zakresie, w jakim dotyczy osób, o których mowa w art. 111 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie I.4, z zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji oraz z art. 31 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

2) art. 23 ustawy powołanej w punkcie I.1 lit. a z zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji,

o r z e k a:

1. Art. 141 ust. 2 ustawy z 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 989, 1289 i 1717 oraz z 2015 r. poz. 238 i 1513) w związku z art. 4 pkt 33, art. 23 ust. 1 oraz art. 35 pkt 2-4 ustawy z 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (Dz. U. poz. 1717) jest zgodny z art. 2 i art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

2. Art. 141 ust. 2 ustawy z 28 sierpnia 1997 r. w związku z art. 23 ust. 1-6, 9 i 15-17 oraz art. 35 pkt 2-4 ustawy z 6 grudnia 2013 r. jest zgodny z art. 2 oraz z art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

3. Art. 23 ust. 1, 2 i 18 ustawy z 6 grudnia 2013 r. jest zgodny z art. 2 Konstytucji.

4. Art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z 6 grudnia 2013 r. oraz art. 39a ust. 1, 2 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121, 1037, 1240, 1269 i 1506) są zgodne z art. 2 Konstytucji.

5. Art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z 6 grudnia 2013 r. w zakresie, w jakim dotyczy osób, o których mowa w art. 111 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r., nie jest niezgodny z art. 31 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

6. Art. 197 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 28 sierpnia 1997 r. w zakresie, w jakim odnosi się do powszechnych towarzystw emerytalnych i otwartych funduszy emerytalnych oraz art. 197a ust. 1 i 2 ustawy z 28 sierpnia 1997 r., są zgodne z art. 2 Konstytucji.

7. Art. 197a ust. 1 ustawy z 28 sierpnia 1997 r. jest niezgodny z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Ponadto p o s t a n a w i a:

na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) związku z art. 134 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

Andrzej Rzepliński
Stanisław Biernat
Zbigniew Cieślak
Maria Gintowt-Jankowicz
Mirosław Granat (Votum separatum pkt 1-6)
Wojciech Hermeliński (zdanie odrębne ad pkt 3)
Leon Kieres
Marek Kotlinowski
Teresa Liszcz (Votum separatum do pkt 1, 2, 3 i 6)
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Stanisław Rymar
Piotr Tuleja
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Andrzej Wróbel
Marek Zubik

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/8678-otwarte-fundusze-emerytalne-ofe-zasady-wyplat-emerytur oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/8657-otwarte-fundusze-emerytalne-ofe-zasady-wyplat-emerytur. Data dodania i pozyskania: 2015-11-04. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.