Wyrok – Przepisy majątkowe dotyczące Kościoła Katolickiego (K 3/09)

Częściową niekonstytucyjność przepisów dotyczących majątku Kościoła Katolickiego stwierdził TK 8 czerwca 2011 r. Sprawę wszczęła grupa posłów, kwestionując przepisy o postępowaniu regulacyjnym przed Komisją Majątkową, działanie Komisji Majątkowej oraz zasady przekazywania nieruchomości. Rozprawy odbyły się 31 stycznia, 18 maja i 8 czerwca 2011 r. Składowi wydającemu wyrok przewodniczył Andrzej Rzepliński, a sprawozdawcą był Mirosław Granat.

Art. 63 ust. 9 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej TK uznał za sprzeczny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Przepis upoważnia Radę Ministrów do określenia w rozporządzeniu mienia, z którego można wyłączyć nieruchomości zamienne. TK orzekł również, że art. 63 ust. 9 nie jest niezgodny z art. 216 ust. 2 Konstytucji. W odniesieniu do art. 70a ust. 1 i 2, dotyczącego nieodpłatnego przekazywania gruntów kościelnym osobom prawnym, Trybunał potwierdził zgodność z art. 25 ust. 1 i orzekł, że przepis ten nie jest niezgodny z art. 25 ust. 2 Konstytucji.

Resztę postępowania umorzono. Obejmowała ona art. 61 ust. 1–3 oceniane wobec zasad równości, ochrony majątkowej i art. 2 Konstytucji; art. 62 wobec prawa do sądu, zasady sądowego wymiaru sprawiedliwości i art. 6 Konwencji; art. 63 ust. 8 wobec art. 77 ust. 2 Konstytucji i art. 13 Konwencji. Umorzenie dotyczyło też kontroli art. 63 ust. 9 wobec art. 31 ust. 3, art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Zdania odrębne zgłosili Adam Jamróz i Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz w odniesieniu do art. 62 ust. 1, 2, 5, 7 i 9 oraz Marek Kotlinowski do pierwszego punktu wyroku.

Sentencja

Sygn. akt K 3/09

W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, dnia 8 czerwca 2011 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Andrzej Rzepliński – przewodniczący 
Stanisław Biernat
Maria Gintowt-Jankowicz
Mirosław Granat – sprawozdawca
Wojciech Hermeliński
Adam Jamróz 
Marek Kotlinowski
Teresa Liszcz
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Stanisław Rymar
Piotr Tuleja 
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Marek Zubik,

protokolant: Krzysztof Zalecki,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniach 31 stycznia, 18 maja i 8 czerwca 2011 r., wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności:

1)  art. 61 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154, ze zm.) z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji,

2)  art. 61 ust. 1 i 2 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji,

3)  art. 61 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 2 Konstytucji,

4)  art. 62 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.),

5)  art. 63 ust. 8 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,

6)  art. 63 ust. 9 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 31 ust. 3, art. 92 ust. 1, art. 165 ust. 1 i 2 oraz art. 216 ust. 2 Konstytucji,

7)  art. 70a ust. 1 i 2 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 25 ust. 1 i 2 Konstytucji,

8)  art. 63 ust. 9 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175, ze zm.),

o r z e k a:

1. Art. 63 ust. 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 55, poz. 321 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 95, poz. 425 i Nr 107, poz. 459, z 1993 r. Nr 7, poz. 34, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 90, poz. 557, Nr 96, poz. 590 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 757, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268, z 2004 r. Nr 68, poz. 623, z 2009 r. Nr 219, poz. 1710, z 2010 r. Nr 106, poz. 673 i Nr 224, poz. 1459 oraz z 2011 r. Nr 18, poz. 89) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 216 ust. 2 Konstytucji.

2. Art. 70a ust. 1 i 2 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 25 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 25 ust. 2 Konstytucji.

Ponadto p o s t a n a w i a:

na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375 oraz z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

	Andrzej Rzepliński
Stanisław Biernat		Maria Gintowt-Jankowicz
Mirosław Granat		Wojciech Hermeliński
Adam Jamróz (zdanie odrębne art. 62 ust. 1, 2, 5, 7, 9)		Marek Kotlinowski (votum separatum ad. 1)
Teresa Liszcz		Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Stanisław Rymar		Piotr Tuleja
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz (zdanie odrębne art. 62 ust. 1, 2, 5, 7, 9)		Marek Zubik

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4729-stosunek-panstwa-do-kosciola-katolickiego-komisja-majatkowa oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/2463-stosunek-panstwa-do-kosciola-katolickiego-komisja-majatkowa. Data dodania i pozyskania: 2011-06-08. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.