Wyrok – Pomoc prawna niezależna od zwolnienia z kosztów (P 37/07)
Powiązanie możliwości ubiegania się o pełnomocnika z urzędu z wcześniejszym sądowym zwolnieniem od kosztów zostało zakwestionowane przez TK. Wyrok z 16 czerwca 2008 r. zapadł w odpowiedzi na pytanie prawne Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie. Trybunał rozstrzygnął odmiennie o dwóch regulacjach dotyczących dostępu do sądu.
Art. 109 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, przewidujący odmowę zwolnienia przy oczywistej bezzasadności roszczenia lub obrony, uznał za zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. Pytający sąd uważał, że ocena wniosku o zwolnienie powinna opierać się na sytuacji majątkowej, a nie na zasadności dochodzonego żądania.
Inaczej TK ocenił art. 117 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Fragment uzależniający wniosek o pomoc prawną od zwolnienia przez sąd z całości albo części kosztów uznał za niezgodny z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Składowi przewodniczył Bohdan Zdziennicki, a funkcję sprawozdawcy pełniła Ewa Łętowska.
Sentencja
Sygn. akt P 37/07
W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 16 czerwca 2008 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Bohdan Zdziennicki – przewodniczący
Maria Gintowt-Jankowicz
Marian Grzybowski
Wojciech Hermeliński
Ewa Łętowska – sprawozdawca,
protokolant: Grażyna Szałygo,
po rozpoznaniu, z udziałem sądu przedstawiającego pytanie prawne oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 16 czerwca 2008 r., pytania prawnego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie, czy:
1) art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.) jest zgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji,
2) art. 117 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) jest zgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji,
o r z e k a:
1. Art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398, z 2006 r. Nr 126, poz. 876 oraz z 2007 r. Nr 21, poz. 123, Nr 82, poz. 560, Nr 123, poz. 849, Nr 125, poz. 873 i Nr 191, poz. 1371) jest zgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 117 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), w części obejmującej zwrot „zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części”, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji.
| Bohdan Zdziennicki | ||
| Maria Gintowt-Jankowicz | Marian Grzybowski | |
| Wojciech Hermeliński | Ewa Łętowska |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5027-zakres-dostepu-do-pomocy-prawnej-z-urzedu oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/3276-zakres-dostepu-do-pomocy-prawnej-z-urzedu. Data dodania i pozyskania: 2008-06-16. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.