Wyrok – Pominięcie deportowanych w obrębie przedwojennej Polski (K 49/07)

Wyrok TK z 16 grudnia 2009 r. zakwestionował pominięcie osób wywiezionych do pracy przymusowej w obrębie przedwojennych granic Polski przy określaniu uprawnień do świadczenia. Sprawę wszczął Rzecznik Praw Obywatelskich, a rozprawę przeprowadzono 7 grudnia 2009 r.
Kontrola dotyczyła art. 2 pkt 2 ustawy z 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Rzecznik powołał art. 2 oraz art. 32 Konstytucji. Wskazywał, że o uprawnieniu rozstrzyga miejsce deportacji, co wyklucza część osób poddanych porównywalnym represjom.
Trybunał stwierdził niezgodność z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie pominięcia wywiezienia do pracy przymusowej bez przekroczenia granic przedwojennego państwa polskiego. W pozostałej części, obejmującej kontrolę wobec art. 2 i pozostałego zakresu art. 32 Konstytucji, postępowanie umorzono ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
Składowi przewodniczyła Ewa Łętowska, która zgłosiła zdanie odrębne. Sprawozdawcą był Wojciech Hermeliński. W rozprawie uczestniczyli wnioskodawca, Sejm oraz Prokurator Generalny.
Sentencja
Sygn. akt K 49/07
W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 16 grudnia 2009 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Ewa Łętowska – przewodniczący
Marian Grzybowski
Wojciech Hermeliński – sprawozdawca
Adam Jamróz
Marek Kotlinowski,
protokolant: Grażyna Szałygo,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:
art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, ze zm.) z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji,
o r z e k a:
Art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 28, poz. 257, z 2001 r. Nr 154, poz. 1788, z 2003 r. Nr 110, poz. 1060 oraz z 2005 r. Nr 85, poz. 725) w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417 oraz z 2009 r. Nr 56, poz. 459) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
| Ewa Łętowska (votum separatum) |
||
| Marian Grzybowski | Wojciech Hermeliński | |
| Adam Jamróz | Marek Kotlinowski |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4976-ustawowa-definicja-deportacji oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/3152-ustawowa-definicja-deportacji. Data dodania i pozyskania: 2009-12-16. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.