Wyrok – Określoność zakazu nawoływania do nienawiści (SK 65/12)

Zwrot „nawołuje do nienawiści” w art. 256 § 1 kodeksu karnego nie narusza wskazanych gwarancji konstytucyjnych — orzekł TK 25 lutego 2014 r. Badanie przeprowadzono na skutek skargi konstytucyjnej Bogdana Reszki. Skarżący zarzucał nieprecyzyjność przepisu oraz zagrożenie dla wolności wypowiedzi i prowadzenia badań naukowych.

TK stwierdził zgodność zakwestionowanej części przepisu z art. 42 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji, a także z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3. W skardze kwestionowano również określenie „inny totalitarny ustrój państwa” i przywołano art. 73 Konstytucji. Skarżący łączył obie sporne formuły z brakiem dostatecznie jasnego wyznaczenia granic odpowiedzialności karnej.

Poza rozstrzygniętym zakresem TK umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Umorzenie objęło zatem pozostałe zarzuty skargi, w tym dotyczące drugiego określenia oraz wolności badań naukowych. Rozprawa odbyła się z udziałem skarżącego, Sejmu i Prokuratora Generalnego. Przewodniczącym składu był Wojciech Hermeliński, a funkcję sprawozdawcy pełnił Andrzej Rzepliński.

Sentencja

Sygn. akt SK 65/12

 WYROK
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, dnia 25 lutego 2014 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Wojciech Hermeliński – przewodniczący
Maria Gintowt-Jankowicz
Mirosław Granat
Stanisław Rymar
Andrzej Rzepliński – sprawozdawca,

po rozpoznaniu, z udziałem skarżącego oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r., skargi konstytucyjnej Bogdana Reszki o zbadanie zgodności:

art. 256 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.):

1) w zakresie, w jakim operuje nieprecyzyjnymi zwrotami „nawołuje do nienawiści” oraz „inny totalitarny ustrój państwa”, z art. 42 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji,

2) ponieważ operowanie przez ustawodawcę określeniami „nawołuje do nienawiści” oraz „inny totalitarny ustrój państwa” nie daje gwarancji jasnego i precyzyjnego określenia zakresu tego przepisu, stwarzając niebezpieczeństwo dla wolności słowa oraz wolności badań naukowych, z art. 54 ust. 1 i art. 73 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji,

orzeka:

Art. 256 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.), w części obejmującej zwrot „nawołuje do nienawiści”, jest zgodny z art. 42 ust. 1 i art. 2 oraz z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

 Ponadto postanawia:

 na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.

Wojciech Hermeliński
Maria Gintowt-Jankowicz
Mirosław Granat
Stanisław Rymar
Andrzej Rzepliński

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/6721-wolnosc-slowa-wolnosc-badan-naukowych-nieprecyzyjnosc-zwrotow-nawoluje-do-nienawisci. Data dodania i pozyskania: 2014-02-25. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.