Wyrok – Nadzór ministra nad sądami wojskowymi i danymi (Kp 5/15)

TK zakwestionował przepisy przyznające Ministrowi Sprawiedliwości dostęp do akt sądów wojskowych oraz rolę administratora danych. Wyrok z 25 maja 2016 r. zapadł na posiedzeniu niejawnym w wyniku prewencyjnego wniosku Prezydenta RP, złożonego na podstawie art. 122 ust. 3 Konstytucji. Kontrola dotyczyła nowelizacji Prawa o ustroju sądów wojskowych z 11 września 2015 r.
Art. 1 pkt 8, dodający art. 15c § 3 pkt 3, został uznany za niekonstytucyjny w zakresie żądania akt w ramach nadzoru administracyjnego. Naruszał wywodzone z art. 2 zasady określoności prawa i zakazu nadmiernej ingerencji. TK wskazał też niezgodność z art. 173 i art. 178 ust. 1 w powiązaniu z art. 10 ust. 1, a ponadto z art. 45 ust. 1, art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 51 ust. 2 Konstytucji.
Art. 1 pkt 15, wprowadzający art. 41 § 1a, dotyczący dostępu do akt przed czynnościami dyscyplinarnymi, naruszał te same gwarancje poza zasadą określoności: pod tym względem TK stwierdził zgodność. Z kolei art. 1 pkt 16, dodający art. 64c § 2 i 3, w części powierzającej ministrowi administrowanie danymi, był niezgodny z art. 2, art. 173 w związku z art. 10 ust. 1 oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 2 Konstytucji.
TK orzekł również, że zakwestionowane regulacje można oddzielić od reszty ustawy. Przewodniczył Andrzej Rzepliński, a sprawozdawcą był Piotr Tuleja. Zdania odrębne zgłosili Zbigniew Jędrzejewski, Julia Przyłębska i Piotr Pszczółkowski.
Sentencja
Sygn. akt Kp 5/15
WYROK
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 25 maja 2016 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Andrzej Rzepliński – przewodniczący
Stanisław Biernat
Zbigniew Jędrzejewski
Leon Kieres
Julia Przyłębska
Piotr Pszczółkowski
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Stanisław Rymar
Piotr Tuleja – sprawozdawca
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Andrzej Wróbel
Marek Zubik,
po rozpoznaniu w trybie art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 293), na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2016 r., wniosku Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej złożonego w trybie art. 122 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej o zbadanie zgodności:
1) art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, w części obejmującej dodany do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1198) art. 15c § 3 pkt 3, w zakresie, w jakim Minister Sprawiedliwości, w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego, może żądać od prezesa wojskowego sądu okręgowego przedstawienia, w określonym terminie, w uzasadnionych przypadkach także akt spraw sądowych, z art. 2, art. 173 i art. 178 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1, art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 2 Konstytucji,
2) art. 1 pkt 15 ustawy z 11 września 2015 r. powołanej w punkcie 1, dodającego do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. powołanej w punkcie 1 art. 41 § 1a, z art. 2, art. 173 i art. 178 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1, art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 2 Konstytucji,
3) art. 1 pkt 16 ustawy z 11 września 2015 r. powołanej w punkcie 1, w części obejmującej dodany do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. powołanej w punkcie 1 art. 64c § 2 i 3, w zakresie, w jakim Minister Sprawiedliwości jest administratorem danych osobowych, o których mowa w § 2, z art. 2, art. 173 w związku z art. 10 ust. 1 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 2 Konstytucji,
o r z e k a:
I
1. Art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, dodający do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1198) art. 15c § 3 pkt 3, w zakresie, w jakim przewiduje, że Minister Sprawiedliwości, w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego, może żądać od prezesa wojskowego sądu okręgowego przedstawienia, w określonym terminie, w uzasadnionych przypadkach, akt spraw sądowych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji i zasadą określoności przepisów prawa, art. 173 i art. 178 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1, art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 2 Konstytucji.
2. Art. 1 pkt 15 ustawy z 11 września 2015 r. powołanej w punkcie 1, dodający do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. powołanej w punkcie 1 art. 41 § 1a, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji, art. 173 i art. 178 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1, art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 2 Konstytucji oraz jest zgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą określoności przepisów prawa.
3. Art. 1 pkt 16 ustawy z 11 września 2015 r. powołanej w punkcie 1, dodający do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. powołanej w punkcie 1 art. 64c § 2 i 3, w zakresie, w jakim przewiduje, że Minister Sprawiedliwości jest administratorem danych osobowych, o których mowa w § 2, jest niezgodny z art. 2, art. 173 w związku z art. 10 ust. 1 oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 2 Konstytucji.
II
Przepisy wskazane w części I nie są nierozerwalnie związane z całą ustawą.
Andrzej Rzepliński
Stanisław Biernat
Zbigniew Jędrzejewski (zdanie odrębne)
Leon Kieres
Julia Przyłębska (zdanie odrębne)
Piotr Pszczółkowski (zdanie odrębne)
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Stanisław Rymar
Piotr Tuleja
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Andrzej Wróbel
Marek Zubik
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/9003-prawo-o-ustroju-sadow-wojskowych oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/8995-prawo-o-ustroju-sadow-wojskowych. Data dodania i pozyskania: 2016-05-25. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.