Wyrok – Karalność lekceważenia państwa a wolność wypowiedzi (K 28/13)

Zaskarżony przez Rzecznika Praw Obywatelskich art. 49 § 1 Kodeksu wykroczeń przeszedł kontrolę konstytucyjną. TK wydał wyrok 21 września 2015 r. Spór dotyczył ochrony Narodu, Rzeczypospolitej i jej konstytucyjnych organów oraz granic wolności wypowiedzi.
Rzecznik we wniosku kwestionował karanie zachowań lekceważących, odróżniając je od znieważenia. Uważał, że także wypowiedzi lub gesty oburzające odbiorców powinny mieścić się w dozwolonej krytyce. Podnosił zarzut nieproporcjonalności ingerencji, w tym możliwości zastosowania aresztu.
TK uznał badany przepis za zgodny z art. 54 ust. 1 w powiązaniu z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Orzekł także jego zgodność z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Rozstrzygnięcie obejmowało więc zarówno konstytucyjny, jak i konwencyjny wzorzec wskazany we wniosku Rzecznika.
Rozprawa odbyła się z udziałem wnioskodawcy, Sejmu oraz Prokuratora Generalnego. Przewodniczącym składu był Stanisław Biernat, a sprawozdawcą Teresa Liszcz. Orzekali z nimi Zbigniew Cieślak, Andrzej Wróbel i Marek Zubik.
Sentencja
Sygn. akt K 28/13
WYROK
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 21 września 2015 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Stanisław Biernat – przewodniczący
Zbigniew Cieślak
Teresa Liszcz – sprawozdawca
Andrzej Wróbel
Marek Zubik,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 21 września 2015 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:
art. 49 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2013 r. poz. 482) z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.),
o r z e k a:
Art. 49 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094) jest zgodny z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, z 1995 r. Nr 36, poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. Nr 147, poz. 962, z 2001 r. Nr 23, poz. 266, z 2003 r. Nr 42, poz. 364 oraz z 2010 r. Nr 90, poz. 587).
Stanisław Biernat
Zbigniew Cieślak
Teresa Liszcz
Andrzej Wróbel
Marek Zubik
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/8557-wolnosc-slowa-ograniczenia-wolnosci-slowa oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/8424-wolnosc-slowa-ograniczenia-wolnosci-slowa. Data dodania i pozyskania: 2015-09-21. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.