Rocznica Konstytucji Marcowej i projekt kontroli prawa Władysława Leopolda Jaworskiego

Stały sąd kontrolujący zgodność ustaw z Konstytucją i legalność rozporządzeń proponował Władysław Leopold Jaworski w tekście z 1924 r. TK przypomniał jego rozważania w rocznicę uchwalenia Konstytucji Marcowej. Sejm przyjął ją 17 marca 1921 r. jako pierwszą stałą konstytucję odrodzonego państwa.

Jaworski oceniał ustrój przez pryzmat równowagi władz i skuteczności ich kontroli. Dostrzegał lukę w sądowym badaniu rozporządzeń zawierających normy ogólne oraz brak jednoznacznej odpowiedzi na sytuację, gdy prawidłowo uchwalona ustawa narusza Konstytucję. Wskazywał też na niespójność projektów przygotowywanych przez różne ministerstwa.

Proponowany Trybunał miał oceniać już ogłoszone ustawy, a także kontrolować akty administracji o charakterze normatywnym. Autor rozważał ponadto udział tej instytucji w pracach nad projektami ustaw. Odwoływał się do rozwiązania austriackiego, w którym sąd konstytucyjny może doprowadzić do usunięcia aktu sprzecznego z prawem wyższego rzędu.

Zdaniem Jaworskiego taka kontrola miała zapewniać poszanowanie prawa i równoważyć słabości reprezentacji parlamentarnej. Przedstawiał ją jako gwarancję prawnych podstaw państwa, nie jako narzędzie oceny celowości każdej ustawy.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/8870-konstytucja-marcowa-kontrola-konstytucyjnosci-prawa. Data dodania i pozyskania: 2016-03-17. Opracowanie.

Fotografia z materiału TK. Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/8870-konstytucja-marcowa-kontrola-konstytucyjnosci-prawa.