Prezes TK skierował bezpośrednio do ETPC stanowisko w sprawie Dziurda i inni

TK udostępnił 1 czerwca 2026 r. polską i angielską wersję pisma Bogdana Święczkowskiego do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Dokument z 28 maja dotyczy sprawy Dziurda i inni przeciwko Polsce, skarga nr 17392/26, oraz środka tymczasowego wydanego 5 maja. Autor wyjaśnia, że występuje bezpośrednio, ponieważ nie otrzymał stanowiska rządu, a z doniesień medialnych wynika, iż rząd uznał skarżących za sędziów po złożeniu ślubowania.

Święczkowski podtrzymuje odmienny pogląd: twierdzi, że cztery osoby wybrane przez Sejm nie nawiązały stosunku służbowego i nie mogą objąć obowiązków bez ślubowania wobec Prezydenta RP. Powołuje art. 4 i 5 ustawy o statusie sędziów TK.

W części poświęconej wyborowi z 13 marca autor odtwarza, na podstawie wniosku Prezydenta w sprawie Kpt 1/26, korespondencję między kancelariami prezydencką i sejmową. Wskazuje na pytania o terminy zgłaszania kandydatur, przyporządkowanie każdego wyboru do konkretnego wakatu i indywidualnej dziewięcioletniej kadencji oraz wcześniejsze nieobsadzanie stanowisk. Przytacza ocenę strony prezydenckiej, że odpowiedzi nie usuwały tych wątpliwości. Zarzuty wadliwości procedury przedstawia jako argumentację Prezydenta, na której opiera własne stanowisko.

Pismo odwołuje się do K 34/15, w tym do opisanych w jego uzasadnieniu wyjątkowych okoliczności mogących uzasadnić wydłużenie czasu na odebranie ślubowania. Przytoczony fragment zawiera zarazem ograniczenia: konieczność wyjaśnienia obiektywnych wątpliwości, niedopuszczalność doprowadzenia do paraliżu TK i odpowiedzialność Prezydenta za skutki decyzji. Autor powołuje również K 6/21, K 1/17 i wyrok K 3/26 z 12 maja 2026 r.

Święczkowski argumentuje, że orzeczenia TK wiążą organy państwa od publicznego ogłoszenia, niezależnie od późniejszej publikacji w Dzienniku Ustaw. Przywołuje w tym zakresie K 47/15, K 39/16 i P 3/25. Utrzymuje też, że trwający od 27 kwietnia spór kompetencyjny Kpt 1/26 uniemożliwia obecnie odebranie ślubowania. Spór obejmuje kompetencje Prezydenta i Sejmu oraz skutki oświadczeń złożonych 9 kwietnia w Sejmie pod nieobecność głowy państwa.

Z trwającego postępowania krajowego autor wywodzi zarzut niewyczerpania drogi sądowej przed wniesieniem sprawy do ETPC. Zaznacza przy tym, że sami skarżący nie mogli zainicjować sporu kompetencyjnego, lecz uczynił to Prezydent. Jest to stanowisko Święczkowskiego w przedmiocie dopuszczalności i znaczenia środka tymczasowego, a nie decyzja ETPC rozstrzygająca te zagadnienia.

W dalszej części autor, na podstawie K 6/21 i K 7/21, kwestionuje kompetencję ETPC do oceny wyboru sędziów TK i możliwość wykonania zarządzenia. Odnosi się do sprawy Xero Flor, zasady nadrzędności Konstytucji oraz roli TK w kontroli umów międzynarodowych. W zakończeniu wskazuje, że gdyby inne organy zdecydowały się wykonać środek ETPC, mogłyby dokonać zmian ustawy o statusie sędziów TK, uwzględniających przywołane orzecznictwo. Pismo przedstawia argumenty Prezesa TK; nie zamyka postępowania w Strasburgu.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/trybunal-konstytucyjny-przekazal-etpc-stanowisko-w-sprawie-czterech-osob-wybranych-na-sedziow-tk. Data dodania i pozyskania: 2026-06-02. Opracowanie.

Fotografia: Trybunał Konstytucyjny. Źródło: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/12080-doroczne-publiczne-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania: 2022-12-08. Pozyskano: 2026-10-14. Warunki: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Skalowanie i miniatury.