Komunikat – Życie i godność pasażerów porwanego samolotu (K 44/07)

Państwo nie może zalegalizować celowego zabicia niewinnych pasażerów porwanego samolotu decyzją swojego organu, nawet dla ratowania ludzi na ziemi — ocenił TK 30 września 2008 r. Rozpoznając wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, zakwestionował art. 122a Prawa lotniczego.

Trybunał stwierdził niezgodność z art. 2, 30 i 38 Konstytucji w powiązaniu z art. 31 ust. 3. Zwrócił uwagę na ogólnikowe przesłanki zestrzelenia oraz skomplikowane odesłania do regulacji granicznych. W tak zasadniczej sprawie jak ochrona życia i godności wymagania wobec precyzji prawa są szczególnie wysokie. Rozbieżności między uczestnikami postępowania unaoczniły niejasność zasad podejmowania decyzji.

TK odrzucił wartościowanie życia według liczby osób lub przewidywanej długości ich życia. Zestrzelenie oznacza pewną śmierć ludzi w samolocie, podczas gdy skutki możliwego uderzenia w cel naziemny są oceniane na podstawie prognoz. Presja czasu, zmienność sytuacji i brak kontaktu z osobami na pokładzie zwiększają ryzyko nieodwracalnego błędu.

W ocenie Trybunału regulacja sprowadza niewinnych pasażerów i członków załogi do przedmiotu akcji prowadzonej dla ochrony innych. TK zaznaczył, że z perspektywy badanych wzorców poważniejszych wątpliwości nie budziłaby regulacja dotycząca samolotu zajętego wyłącznie przez zamachowców. Podkreślił też znaczenie zapobiegania zagrożeniom i możliwość walki z terroryzmem z poszanowaniem podstawowych praw.

Rozprawie przewodniczył Andrzej Rzepliński. Sprawozdawcą była Teresa Liszcz.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3382-zasada-proporcjonalnosci-a-zakres-swobody-organow-administracji-publicznej-w-podjeciu-decyzji-o-z. Data dodania i pozyskania: 2008-09-30. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.