Komunikat – Zwrot udziału nie może zależeć od współdziałania wszystkich (SK 26/14)

Obowiązek zdobycia zgody innych dawnych współwłaścicieli nadmiernie utrudnia odzyskanie udziału w wywłaszczonej nieruchomości — uznał TK 14 lipca 2015 r. Trybunał zwrócił uwagę, że uprawniony może nie znać nawet tożsamości lub miejsca pobytu pozostałych osób.

W sprawie skargi konstytucyjnej W.G. zakwestionowano art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami. W części uzależniającej żądanie zwrotu od zgody innych uprawnionych przepis narusza art. 64 ust. 1 i 2 w powiązaniu z art. 21 ust. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono.

TK podkreślił, że regulacja niesprawiedliwie pogarsza sytuację kilku współwłaścicieli w porównaniu z jednym dawnym właścicielem. Nie uzasadnia jej ochrona finansów państwa: chodzi o nieruchomość zbędną do celu wywłaszczenia, a odzyskanie udziału wiąże się ze zwrotem zwaloryzowanego odszkodowania lub nieruchomości zamiennej. Według Trybunału możliwa do powstania współwłasność publiczno-prywatna nie naruszy spójności prawa.

Trybunał uznał wspólny zwrot udziałów w jednym postępowaniu za rozwiązanie co do zasady właściwe. Zastrzegł jednak, że gdy współdziałanie jest niemożliwe lub zbyt trudne, trzeba umożliwić indywidualne dochodzenie roszczeń. Wskazał potrzebę zapewnienia samodzielnego udziału w procedurze każdemu uprawnionemu oraz powierzenia organom obowiązku zawiadomienia pozostałych osób i ustalenia ich stanowiska.

Rozprawie przewodniczył Piotr Tuleja. Sprawę referował Wojciech Hermeliński.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/8441-wywlaszczenie-zwrot-wywlaszczonej-nieruchomosci. Data dodania i pozyskania: 2015-07-14. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.