Komunikat – Zmiana granic samorządu a interes publiczny (K 37/06)
Stabilność granic gmin nie ma bezwzględnego pierwszeństwa przed interesem publicznym całego państwa — wskazał TK 8 kwietnia 2009 r. Pełny skład rozpoznał wnioski rad Sicienka, Osielska, Boguchwały oraz powiatów rzeszowskiego i bydgoskiego, kwestionujących zasady zmian terytorialnych.
Trybunał potwierdził zgodność art. 4 ust. 1–3, art. 4a i art. 4b ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ust. 1–3, art. 3a i art. 3b ustawy o samorządzie powiatowym z art. 163 i art. 165 ust. 2 Konstytucji. Obie regulacje uznał również za zgodne z art. 3 i art. 11 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego. Pozostałą część postępowania umorzył, uznając wydanie wyroku za niedopuszczalne.
TK wyjaśnił, że ustawodawca może powierzyć rządowi kompetencję do kształtowania podziału terytorialnego. Uwzględnienie wniosku gminy wymaga jednak wykazania potrzeby zmiany w zestawieniu z konstytucyjną ochroną stabilności jej granic. Trybunał nie uznał za trafny zarzutu, że przepisy same uprzywilejowują samorząd inicjujący postępowanie.
W ocenie TK ustawowe zasady udziału społeczności lokalnych i konsultacji spełniają wymagania Karty. Sądowa ochrona samodzielności nie oznacza natomiast niezmienności terytorium każdej jednostki. Samodzielność dotyczy wykonywania zadań w granicach określonych prawem, a ustawodawca może te granice kształtować, respektując proporcjonalność i jednolitość państwa.
Trybunał postanowił zasygnalizować Sejmowi potrzebę poszukiwania skuteczniejszych zabezpieczeń przed pochopnymi zmianami granic. Obradom przewodniczył wiceprezes TK Janusz Niemcewicz; sprawozdawcą był prezes TK Bohdan Zdziennicki.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2942-granice-gmin-i-powiatow. Data dodania i pozyskania: 2009-04-08. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.