Komunikat – Zatrzymanie za wykroczenie i udział w sądowej kontroli (SK 6/16)
Zatrzymanie osoby przebywającej czasowo w Polsce, o ustalonej tożsamości, za wykroczenie zagrożone wyłącznie grzywną jest nieproporcjonalne — uznał TK 8 stycznia 2019 r. w sprawie SK 6/16. Trybunał zakwestionował również brak gwarancji udziału zatrzymanego w sądowym rozpoznaniu zażalenia.
Art. 45 § 1 pkt 1 w związku z art. 90 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, w opisanym zakresie, uznano za niezgodny z art. 41 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Kontrola dotyczyła osób przebywających w Polsce jedynie czasowo i czynów zagrożonych wyłącznie grzywną określoną w Kodeksie wykroczeń.
Trybunał wskazał, że nawet krótkotrwałe pozbawienie wolności wymaga dostatecznie ważnego uzasadnienia. Sprawność postępowania przyspieszonego nie usprawiedliwia sama w sobie środka bardziej dolegliwego niż kara możliwa do orzeczenia za zarzucany czyn.
Zdaniem TK udział obwinionego i wykonanie grzywny można zabezpieczać mniej uciążliwymi sposobami. Przepisy przewidują między innymi wezwanie do sądu zamiast przymusowego doprowadzenia, rozpoznanie sprawy pod nieobecność obwinionego oraz mechanizmy wykonania kar pieniężnych w innych państwach Unii Europejskiej.
Art. 47 § 2 w związku z art. 33 i art. 109 § 2 kodeksu, w zakresie niezapewniającym zatrzymanemu udziału w posiedzeniu dotyczącym zażalenia, uznano za niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Strona lub jej pełnomocnik powinni być zawiadamiani o terminie. Nie oznacza to obowiązku odraczania sprawy z powodu nieobecności osoby prawidłowo powiadomionej.
Zarzut braku odwołania od postanowienia sądu nie został rozpoznany merytorycznie, ponieważ skarżący nie dysponował wymaganym ostatecznym orzeczeniem opartym na zakwestionowanym przepisie. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono. Wyrok był jednomyślny; przewodniczyła Małgorzata Pyziak-Szafnicka, sprawozdawcą był Piotr Pszczółkowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/10450-zasady-na-jakich-osoba-zatrzymana-w-oparciu-o-przepisy-kodeksu-postepowania-w-sprawach-o-wykroczen. Data dodania i pozyskania: 2019-01-09. Opracowanie.
Fotografia: Donald Tong. Źródło: https://www.pexels.com/photo/rear-view-of-a-silhouette-man-in-window-143580/. Data wykonania: 2016-08-11. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.