Komunikat – Zapowiedź kontroli wymogu zgody ministra na obrót nieruchomością w porcie (SK 123/20)
Na 17 kwietnia 2024 r. TK zapowiedział ogłoszenie orzeczenia w sprawie SK 123/20. Skarga dotyczy przepisów ustawy o portach i przystaniach morskich wymagających zgody ministra na określone czynności dotyczące nieruchomości na obszarze portu oraz sankcji nieważności za pominięcie tej zgody.
Tłem sprawy były postępowania o uzgodnienie ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym. Udziały w spadku obejmującym prawa do zabudowanej nieruchomości portowej sprzedawano bez wymaganej zgody na przeniesienie użytkowania wieczystego. Sądy uznały czynności za nieważne, co wpłynęło również na ocenę późniejszych rozporządzeń tymi prawami i doprowadziło do zmiany wpisów w księgach.
Skarżący kwestionuje art. 3 ust. 1 i 7 ustawy o portach i przystaniach morskich z punktu widzenia ochrony własności, innych praw majątkowych i dziedziczenia. Podnosi, że nabywca spadku lub udziału w nim wstępuje w ogół praw i obowiązków majątkowych spadkobiercy, a wymóg ministerialnej zgody bez wyraźnego unormowania tej sytuacji w ustawie różnicuje go wobec osoby dziedziczącej bezpośrednio.
Odrębny zarzut obejmuje proporcjonalność sankcji z art. 3 ust. 7. Zdaniem skarżącego bezwzględna nieważność jest nadmierna, ponieważ uniemożliwia późniejsze potwierdzenie czynności nawet przy braku winy stron. Jako łagodniejszy instrument kontroli wskazuje bezskuteczność zawieszoną: czynność nie wywoływałaby zamierzonego skutku do czasu uzyskania zgody ministra.
Wśród wzorców kontroli skarga wskazuje art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1–3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, w określonych we wniosku powiązaniach. Zapowiedziany skład tworzą Piotr Pszczółkowski jako przewodniczący, Andrzej Zielonacki jako sprawozdawca, Zbigniew Jędrzejewski, Krystyna Pawłowicz i Bogdan Święczkowski. Przytoczone zarzuty oczekują na rozstrzygnięcie.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/12713-stosowanie-sankcji-niewaznosci-w-odniesieniu-do-czynnosci-prawnej-dokonanej-przez-strony-z-naruszeniem-ustawowego-obowiazku-uzyskania-zgody-wlasciwego-ministra-obszar-portu-morskiego. Data dodania i pozyskania: 2024-04-16. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.