Komunikat – Zapowiedź kontroli procedury odwoływania prezesów sądów (K 2/24)
Na 20 czerwca 2024 r. o godz. 11.00 Trybunał Konstytucyjny zapowiedział rozpoznanie sprawy K 2/24 dotyczącej odwoływania prezesów i wiceprezesów sądów powszechnych przez Ministra Sprawiedliwości. Krajowa Rada Sądownictwa kwestionuje zakres swojego udziału w tej procedurze oraz warunki, od których zależy wiążący charakter jej sprzeciwu.
Pierwszy zarzut dotyczy art. 27 § 5 prawa o ustroju sądów powszechnych w zakresie umożliwiającym odwołanie prezesa albo wiceprezesa bez opinii KRS. Drugi odnosi się do art. 27 § 5a zdania drugiego tej ustawy, w zakresie dopuszczającym niewiążący charakter negatywnej opinii Rady. Wzorce kontroli obejmują art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji.
Zdaniem KRS przepisy dają ministrowi, będącemu zarazem Prokuratorem Generalnym, nadmierną przewagę nad władzą sądowniczą. Rada uważa, że jej konstytucyjna funkcja ochrony niezależności sądów i niezawisłości sędziów wymaga rzeczywistej możliwości kontroli decyzji o przerwaniu kadencji osób kierujących sądami. Pominięcie opinii albo pozbawienie jej skuteczności może, w ocenie wnioskodawcy, sprowadzić tę ochronę do formalności.
Wniosek szczególnie krytykuje wymóg większości dwóch trzecich głosów potrzebnej do związania ministra negatywną opinią. KRS porównuje go z zasadniczą, bezwzględną większością wymaganą dla innych uchwał Rady. Twierdzi, że podwyższony próg nadmiernie wzmacnia wpływ członków reprezentujących inne władze, w tym samego ministra, który zasiada w Radzie, a którego zamiar podlega ocenie.
Według wnioskodawcy takie rozwiązanie zakłóca równowagę władz i ciągłość działania organów sądu. Kontrola ma rozstrzygnąć zarzuty dotyczące procedury i gwarancji KRS; zapowiedź nie przesądza skuteczności konkretnych odwołań. Składowi ma przewodniczyć Bogdan Święczkowski, sprawozdawcą jest Krystyna Pawłowicz; orzekają także Zbigniew Jędrzejewski, Stanisław Piotrowicz i Rafał Wojciechowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/12814-procedura-odwolania-prezesa-lub-wiceprezesa-sadu. Data dodania i pozyskania: 2024-06-18. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.