Komunikat – zakres referendum lokalnego – zapowiedź rozprawy (K 30/02)

Art. 2 ust. 1 ustawy z 15 września 2000 r. o referendum lokalnym przewiduje głosowanie mieszkańców w sprawach ich wspólnoty należących do zadań i kompetencji organów danej jednostki samorządowej albo w sprawie odwołania jej organu stanowiącego. Rzecznik Praw Obywatelskich kwestionuje tak wyznaczony zakres referendum.

Według Rzecznika art. 170 Konstytucji pozwala ustawodawcy ustalić zasady i tryb referendum, ale nie zawęzić jego przedmiotu do zadań publicznych wykonywanych przez samorząd. Rzecznik podkreśla, że spraw dotyczących wspólnoty, o których mówi ten przepis Konstytucji, nie można utożsamiać z zadaniami publicznymi.

Praktycznego przykładu dostarczyły skargi do Rzecznika dotyczące granic społeczności lokalnych, na których tle pojawił się problem konstytucyjności ustawy. Rzecznik zarzuca, że zaskarżony przepis wyklucza referendum dotyczące tych granic, gdy decydowanie o nich powierzono innym organom niż organy jednostek samorządu terytorialnego. Wskazuje tu naruszenie zarówno art. 170 Konstytucji, jak i art. 5 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Ten drugi przepis nakazuje konsultować zmiany granic z zainteresowaną społecznością. Referendum ma być w miarę możliwości formą takich konsultacji, pod warunkiem że dopuszcza je ustawa.

Zarzut dotyczący art. 2 Konstytucji Rzecznik wiąże z zasadą demokratycznego państwa prawa i obowiązkiem uczciwego postępowania państwa wobec obywateli. W ocenie Rzecznika ustawodawca powinien zapewnić formalne gwarancje korzystania z konstytucyjnego prawa do referendum, tymczasem zaskarżony przepis ogranicza to prawo.

Pełny skład TK rozpozna wniosek Rzecznika 26 lutego 2003 r. o godz. 10.00. Sprawozdawcą w sprawie będzie sędzia TK Teresa Dębowska-Romanowska. Rozprawę poprowadzi wiceprezes TK Andrzej Mączyński.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/4415-referendum-lokalne. Data dodania i pozyskania: 2003-02-25. Opracowanie.