Komunikat – Wygaśnięcie praw do majątku likwidacyjnego niezgodne z Konstytucją (P 13/18)

11 grudnia 2019 r. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją wygaśnięcie praw wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym podmiotu, który nie dopełnił obowiązku rejestracji w KRS. Jednogłośny wyrok P 13/18 objął zdanie trzecie art. 9 ust. 2b przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Zakwestionowany mechanizm dotyczył podmiotów, które nie złożyły wniosku o wpis do KRS do 31 grudnia 2015 r. Od 1 stycznia 2016 r. uznawano je za wykreślone, ich mienie nabywał Skarb Państwa, a prawa do udziału w majątku likwidacyjnym wygasały.

TK rozpoznał merytorycznie ostatni z tych skutków. Uznał go za sprzeczny z ochroną praw majątkowych, wynikającą z art. 64 ust. 1 Konstytucji, w związku z zasadą proporcjonalności z art. 31 ust. 3. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.

Trybunał uznał uporządkowanie rejestrów za dopuszczalny cel ustawodawcy, lecz stwierdził, że do jego realizacji wystarczało zakończenie bytu podmiotów i uregulowanie następstwa majątkowego. Przejście mienia na Skarb Państwa, odpowiadający w ustawowym zakresie wobec wierzycieli, nie wymagało dodatkowego pozbawienia uprawnionych udziału w pozostałym majątku.

W ocenie TK automatyczne wygaśnięcie tych praw stanowiło ingerencję niekonieczną i nieproporcjonalną. Wyrok nie uznał za niekonstytucyjny całego mechanizmu przejścia mienia na Skarb Państwa; jego sentencja obejmowała wyłącznie wskazane zdanie trzecie.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/10890-nieodplatne-nabywanie-mienia-przez-skarb-panstwa-z-mocy-prawa-przepisy-wprowadzajace-ustawe-o-krajowym-rejestrze-sadowym. Data dodania i pozyskania: 2019-12-12. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.