Komunikat – Wskazanie użytkownika auta nie przesądza jego winy (P 27/13)

Podanie organowi, komu powierzono samochód, nie oznacza przypisania tej osobie wykroczenia drogowego — zaznaczył TK po rozpoznaniu pytania sądu z Lublina. W wyroku z 12 marca 2014 r. Trybunał uznał art. 96 § 3 kodeksu wykroczeń za zgodny z art. 2 Konstytucji oraz orzekł, że przepis nie jest niezgodny z art. 42 ust. 1.

Przepis sankcjonuje odmowę wykonania obowiązku wskazania użytkownika pojazdu na żądanie uprawnionego organu. TK ocenił, że bez sankcji obowiązek mógłby być powszechnie ignorowany, a automatyczna kontrola prędkości utraciłaby skuteczność. Grzywnę, wynoszącą od 20 do 5000 zł, uznał za środek proporcjonalny do ochrony zdrowia i życia uczestników ruchu.

Trybunał odniósł się do alternatyw wobec obowiązku wskazania. Zwiększenie liczby funkcjonariuszy wiązałoby się z kosztami, natomiast wyższa jakość zdjęć nie rozwiązuje problemu fotografowania tyłu pojazdu ani zasłaniania twarzy. TK uznał, że poprawa rejestracji obrazu nie może zastąpić badanego przepisu.

Jednocześnie zakwestionował praktykę stawiania właściciela przed wyborem: wskazanie użytkownika albo przyjęcie mandatu za wykroczenie drogowe. Według TK, gdy organ nie ma pewności co do sprawcy, nie może nałożyć na właściciela takiego mandatu. Wskazanie samego siebie lub innej osoby, wykazanie braku statusu właściciela albo posiadacza czy udowodnienie, że nieznana osoba użyła auta bez wiedzy i wbrew woli zainteresowanego, który nie mógł temu zapobiec, nie oznacza odmowy wskazania.

Pozostały zakres postępowania umorzono. Pełnemu składowi przewodniczył wiceprezes Stanisław Biernat, sprawozdawcą był prezes Andrzej Rzepliński. Zdania odrębne przedstawili Mirosław Granat, Wojciech Hermeliński i Marek Kotlinowski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/6756-wskazanie-sprawcy-wykroczenia-drogowego. Data dodania i pozyskania: 2014-03-12. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.