Komunikat – Wniosek RPO dotyczący środków zabezpieczających (K 46/15)

18 maja 2020 r. TK dodał komunikat dotyczący wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie K 46/15. Przedmiotem kontroli były zasady orzekania i wykonywania środków zabezpieczających oraz gwarancje osoby, wobec której taki środek ma być stosowany.

Pierwsza grupa zarzutów dotyczyła oceniania przez sąd społecznej szkodliwości czynu, który dana osoba mogłaby popełnić w przyszłości, i prawdopodobieństwa jego popełnienia. RPO uważał, że tak ujęte przesłanki są nieprecyzyjne i mogą prowadzić do arbitralnych ingerencji w prywatność, wolność oraz godność człowieka.

Rzecznik kwestionował również wykonywanie środków zabezpieczających, w tym pobytu w zakładzie psychiatrycznym, po zakończeniu kary pozbawienia wolności. Wskazywał na ryzyko faktycznego przedłużenia izolacji bez określenia jej górnej granicy oraz na potrzebę prowadzenia odpowiednich oddziaływań już w czasie wykonywania kary.

Kolejny zarzut odnosił się do braku obowiązku osobistego wysłuchania podejrzanego przez sąd przed orzeczeniem środka zabezpieczającego. Zdaniem RPO pozostawienie tej kwestii uznaniu sądu nie zapewniało dostatecznie sprawiedliwej procedury.

Wniosek obejmował także art. 244b kodeksu karnego, przewidujący odpowiedzialność za niestosowanie się do obowiązków związanych ze środkiem zabezpieczającym. Rzecznik podnosił, że karanie osób chorych lub uzależnionych za odmowę określonych oddziaływań może być nieskuteczne, nieproporcjonalne i naruszać ich autonomię.

RPO nie odrzucał samej instytucji środków zabezpieczających. Kwestionował wskazane przesłanki, sposób ich wykonywania oraz sankcje, odwołując się do godności, wolności osobistej, prawa do sądu i standardów prawidłowej legislacji. Komunikat przedstawiał zakres wniosku, bez rozstrzygnięcia jego zarzutów.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/11085-kodeks-karny-kodeks-karny-wykonawczy-kodeks-postepowania-karnego-srodki-zabezpieczajace. Data dodania i pozyskania: 2020-05-19. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/close-up-photo-of-a-stethoscope-40568/. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.