Komunikat – Wcześniejszy wniosek o inne świadczenie a początek wypłaty renty (SK 31/16)

25 września 2019 r. TK uznał w sprawie SK 31/16 za niekonstytucyjny określony zakres art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Chodziło o sytuację, gdy wniosek rentowy następuje po odmowie innego świadczenia związanego z czasową niesprawnością organizmu, a przyczyną odmowy jest ustalenie niezdolności do pracy uprawniającej do renty.

W tej sytuacji przepis wiązał początek wypłaty z miesiącem złożenia wniosku o rentę, zamiast z miesiącem wcześniejszego wniosku o inne świadczenie. TK stwierdził naruszenie art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. Pozostały zakres postępowania umorzono.

Skarżący wystąpił w 2011 r. o świadczenie rehabilitacyjne. Po sądowym ustaleniu, że jego stan uzasadnia rentę, złożył wniosek rentowy w czerwcu 2014 r. Rentę przyznano od tego miesiąca, choć postępowanie o wcześniejsze świadczenie uruchomił znacznie wcześniej.

TK uznał, że osoba ubiegająca się o wsparcie z powodu spodziewanej czasowej niezdolności do pracy może dopiero w toku postępowania dowiedzieć się, iż spełnia przesłanki renty. Pozbawienie jej świadczenia za okres objęty wcześniejszym wnioskiem narusza w opisanych warunkach istotę zabezpieczenia społecznego i zasadę proporcjonalności.

Wyrok nie podważał ogólnego mechanizmu przyznawania świadczeń na wniosek ani nie usuwał całego art. 129 ust. 1. TK wskazał, że w sytuacjach objętych sentencją należy uwzględnić miesiąc wystąpienia o inne świadczenie, odmówione właśnie ze względu na ustaloną niezdolność kwalifikującą do renty.

W komunikacie wyjaśniono też możliwość wznowienia odpowiedniego postępowania sądowego lub administracyjnego na podstawie wyroku. Gdy wznowienie administracyjne wyłącza upływ ustawowego terminu, wskazano możliwość dochodzenia odszkodowania na zasadach prawa cywilnego.

Orzeczenie zapadło większością głosów. Zdanie odrębne złożył przewodniczący składu Mariusz Muszyński; sprawozdawcą był Andrzej Zielonacki.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/10786-zasady-przyznawania-prawa-do-wyplaty-swiadczen-z-funduszu-ubezpieczen-spolecznych. Data dodania i pozyskania: 2019-09-26. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/close-up-photo-of-a-stethoscope-40568/. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.