Komunikat – TK zakwestionował ustawowe kworum ograniczające jego orzekanie (K 8/23)
15 lipca 2025 r. TK większością głosów rozstrzygnął sprawę K 8/23 z wniosku Prezesa Rady Ministrów. Zakwestionował art. 37 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK przez to, że odbiera Trybunałowi możliwość orzekania w składzie wszystkich sędziów, których udziału nie wyłączają przeszkody faktyczne lub prawne i którzy wykonują obowiązek orzekania. Zdanie odrębne zgłosił Rafał Wojciechowski.
Jako wzorce wskazano art. 188, art. 189 i art. 197 oraz zasadę rzetelności i sprawności działania instytucji publicznych z preambuły, w związku z art. 8 ust. 1 i art. 7 Konstytucji. Pozostały zakres postępowania umorzono. Sprawa dotyczyła ustawowego wymogu udziału co najmniej jedenastu sędziów w pełnym składzie.
TK podkreślił, że Konstytucja określa piętnastoosobowy skład instytucji, lecz nie posługuje się pojęciem pełnego składu orzekającego ani nie przypisuje określonym kategoriom spraw liczbowego kworum. W ocenie Trybunału ustawowa organizacja postępowania nie może pozbawiać go kompetencji i obowiązków wynikających bezpośrednio z Konstytucji.
Uzasadnienie odwołuje się do ciągłości działania państwa oraz niezależności władzy sądowniczej. TK uznał, że regulacja proceduralna nie może stawać się narzędziem blokowania rozpoznawania spraw i sporów, które powierzono mu w art. 188 i art. 189 Konstytucji.
Trybunał wskazał, że w kolejnych ustawach pełny skład wiązano z udziałem dziewięciu, jedenastu albo trzynastu sędziów. Uznał tę zmienność za potwierdzenie ustawowego charakteru konstrukcji i za potencjalne zagrożenie dla autonomii orzekania. Przeszkody mogą wynikać z przypadków losowych, podstaw wyłączenia sędziów lub odmowy wykonywania obowiązków.
Według stanowiska TK przedstawionego w komunikacie Trybunał zachowuje władzę orzekania, gdy uczestniczą wszyscy sędziowie zdolni prawnie i faktycznie do udziału oraz wykonujący ten obowiązek. Wyrok nie ustanawia w sentencji nowego, konkretnego liczbowego kworum. Opracowanie przedstawia wykładnię przyjętą przez większość składu, z odnotowaniem zdania odrębnego.
Składowi przewodniczył Bartłomiej Sochański, sprawozdawcą był Jarosław Wyrembak, a ponadto orzekali Krystyna Pawłowicz, Justyn Piskorski i Rafał Wojciechowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/brak-mozliwosci-rozpoznania-sprawy-przez-trybunal-konstytucyjny-w-pelnym-skladzie-przy-udziale-11-sedziow-trybunalu-2. Data dodania i pozyskania: 2025-07-16. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.