Komunikat – TK zakwestionował uprzywilejowanie banków w egzekucji (P 45/12)

Klient banku musi sam inicjować obronę przed egzekucją, chociaż zasadność żądania nie została wcześniej zbadana przez sąd. Tę nierównowagę TK wskazał jako jeden z powodów wyroku wydanego 14 kwietnia 2015 r. Po rozpoznaniu pytań Sądu Rejonowego w Koninie uznał art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 Prawa bankowego za sprzeczne z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W pozostałej części postępowanie umorzył.

Bankowy tytuł egzekucyjny powstaje na podstawie dokumentów banku. Sąd nadający mu klauzulę wykonalności sprawdza wymagania formalne, nie rozstrzyga natomiast o zasadności roszczenia. TK podkreślił, że bank i klient są stronami stosunku prywatnoprawnego, a więc powinni mieć porównywalne możliwości ochrony interesów. Tymczasem klient broniący się powództwem przeciwegzekucyjnym ponosi ciężar dowodzenia i opłatę wynoszącą 5 procent wartości roszczenia, przy już prowadzonej egzekucji.

Trybunał dostrzegł naruszenie równości także między bankami a innymi wierzycielami oraz między osobami zadłużonymi w bankach i u pozostałych podmiotów. Uznał, że gospodarcza rola banków nie usprawiedliwia tak daleko idącego uprzywilejowania. Wskazał zarazem na inne dostępne zabezpieczenia, w tym weksle.

TK odroczył utratę mocy przepisów, wyznaczając termin na 1 sierpnia 2016 r. Uzasadnił to potrzebą zakończenia toczących się spraw i przygotowania reguł przejściowych. Prezes TK Andrzej Rzepliński zgłosił zdanie odrębne. Rozprawie przewodniczył Marek Kotlinowski, a sprawozdawcą była Teresa Liszcz.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/7563-kierowanie-przez-banki-wierzytelnosci-do-postepowania-egzekucyjnego-z-pominieciem-sadowego-post. Data dodania i pozyskania: 2015-04-14. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.