Komunikat – TK zakwestionował procedurę uchwalenia zmian w rachunkowości (K 18/24)
16 czerwca 2026 r. TK wydał wyrok K 18/24, uznając ustawę z 12 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw za niezgodną z art. 7 w związku z art. 4 ust. 2, art. 104 ust. 1 i art. 96 ust. 1 Konstytucji. Pozostałe postępowanie umorzono. Zdania odrębne złożyli Bartłomiej Sochański i Jakub Stelina.
Nowelizacja służyła wdrożeniu dyrektywy 2021/2101 dotyczącej ujawniania informacji o podatku dochodowym przez niektóre jednostki i oddziały przedsiębiorstw wielonarodowych. Zmieniała ustawy o rachunkowości, Krajowym Rejestrze Sądowym oraz biegłych rewidentach i nadzorze publicznym. Kontrola dotyczyła trybu jej uchwalenia, nie merytorycznej oceny obowiązków sprawozdawczych.
Rządowy projekt wpłynął 4 marca 2024 r. Pierwsze czytanie odbyło się w komisji 19 marca, a dalsze czytania i głosowanie 20 marca. Ustawę poparło wszystkich 431 głosujących posłów. Po poprawce Senatu przyjętej przez Sejm 12 kwietnia Prezydent podpisał ją 16 kwietnia; ogłoszono ją 23 kwietnia pod pozycją 619 Dziennika Ustaw.
Prezydent zakwestionował niedopuszczenie Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika do prac parlamentarnych oraz udział Moniki Pawłowskiej. TK przyjął jego argumentację, odwołując się do aktu łaski z 2015 r., własnych orzeczeń dotyczących tej kompetencji oraz postanowień Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN z 4 i 5 stycznia 2024 r., uchylających stwierdzenie wygaśnięcia mandatów. Za bezprawne uznał dezaktywację kart, niewpuszczanie do Sejmu i dopuszczenie do prac osoby, która według TK nie objęła skutecznie wolnego mandatu.
Trybunał podkreślił różnicę między zwykłą nieobecnością a niedopuszczeniem posła do wykonywania funkcji. Nie wymaga udziału wszystkich 460 posłów przy uchwalaniu ustawy. W jego ocenie jednak kworum i jednomyślność obecnych nie usuwają skutków bezprawnego wyłączenia przedstawicieli Narodu; udział w debacie i komisjach mógł wpłynąć na treść projektu niezależnie od końcowego rozkładu głosów.
Art. 7 Konstytucji TK potraktował jako wzorzec główny, a przepisy o przedstawicielstwie i składzie Sejmu jako związkowe. Po stwierdzeniu niezgodności umorzył ocenę na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 106 jako zbędną. Opis bezprawności działań parlamentarnych jest stanowiskiem Trybunału w sporze o skutki orzeczeń i status mandatów.
Komunikat wskazuje obowiązek niezwłocznego ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. TK przedstawił zarazem pogląd, że już publiczne ogłoszenie usuwa domniemanie konstytucyjności i brak publikacji urzędowej nie powinien blokować stosowania wyroku. Nie jest to informacja, że promulgacja już nastąpiła. Przewodniczył Jarosław Wyrembak, a sprawozdawcą był Bogdan Święczkowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/tryb-uchwalenia-ustawy-31. Data dodania i pozyskania: 2026-06-17. Opracowanie.
Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.