Przejdź do treści

Komunikat – TK zakwestionował powszechną publikację oświadczeń majątkowych sędziów (K 2/23)

3 grudnia 2025Aktualizacja: 2025-12-03admin
Mała sala rozpraw polskiego Trybunału Konstytucyjnego
Mała sala rozpraw polskiego TK — zdjęcie ilustracyjne. Fot. Bartłomiej Cacko / BTK.

2 grudnia 2025 r. TK ogłosił jednomyślny wyrok K 2/23, wydany po rozpoznaniu wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Zakwestionował przepisy nakazujące internetową publikację oświadczeń majątkowych sędziów i asesorów. Rozstrzygnięcie obejmuje regulacje sądów powszechnych, administracyjnych i wojskowych, Sądu Najwyższego oraz TK. Pozostałą część postępowania umorzono.

Podstawą oceny były prawo do prywatności, autonomia informacyjna i zasada proporcjonalności, wynikające z art. 47 i art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a także ochrona małżeństwa i rodziny z art. 18. Trybunał zestawił jawność życia publicznego i prawo do informacji o osobach pełniących funkcje publiczne z ochroną prywatności, autonomii informacyjnej oraz małżeństwa i rodziny.

TK uznał, że ustawodawca nie wykazał konieczności powszechnej publikacji w internecie ani należycie nie rozważył mniej dolegliwych rozwiązań. Wskazał możliwość kontroli instytucjonalnej niejawnych oświadczeń, ograniczenia jawności do części danych lub wprowadzenia dostępu warunkowego. Według Trybunału sama powszechna dostępność nie została przekonująco powiązana z zakładanymi celami regulacji.

W komunikacie podkreślono znaczenie techniki udostępniania: dane internetowe można indeksować, kopiować i wtórnie przetwarzać. TK ocenił tę ingerencję jako silniejszą od udostępnienia akt lub dostępu podlegającego ograniczeniom. Powołał także orzeczenia TSUE, ETPC i rumuńskiego sądu konstytucyjnego oraz rozwiązania przyjmowane w innych państwach europejskich.

Sam obowiązek składania oświadczeń majątkowych pozostaje w mocy dla celów kontroli instytucjonalnej. Wyrok nie znosi zatem obowiązku informowania właściwych organów o majątku, w tym majątku wspólnym. W ocenie przedstawionej przez TK od chwili ogłoszenia orzeczenia ustaje domniemanie konstytucyjności zakwestionowanych przepisów publikacyjnych. Składowi przewodniczył Stanisław Piotrowicz, a sprawozdawcą był Bartłomiej Sochański.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/jawnosc-oswiadczen-majatkowych-sedziow-i-asesorow-sadowych-oraz-obowiazek-informowania-o-stanie-majatkowym-objetym-malzenska-wspolnoscia-majatkowa-5. Data dodania i pozyskania: 2025-12-03. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.