Komunikat – TK zakwestionował nieograniczoną weryfikację emerytur i rent (K 5/11)

Świadczeniobiorca nie powinien bez ograniczeń ponosić konsekwencji błędu organu, któremu zaufał przy podejmowaniu decyzji życiowych — wskazał TK 28 lutego 2012 r. W sprawie z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zakwestionował art. 114 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Przepis został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji w zakresie ochrony zaufania do państwa i prawa oraz z art. 67 ust. 1. Pozwala on organowi wracać do prawomocnej decyzji i inaczej ocenić dowody, które wcześniej wystarczyły do przyznania świadczenia lub ustalenia jego wysokości.

TK nie wykluczył samej możliwości weryfikacji prawomocnych decyzji. Podkreślił jednak, że powinna ona mieć wyjątkowy charakter i opierać się na precyzyjnych warunkach. Zaskarżona regulacja umożliwiała zmianę decyzji na niekorzyść uprawnionego także po wielu latach i wtedy, gdy nie przyczynił się on do błędnej oceny organu.

Trybunał zwrócił uwagę na skutki zaufania do przyznanego świadczenia, takie jak rezygnacja z pracy. Późniejsze przerzucenie całego ciężaru błędu na obywatela uznał za niedopuszczalne. Przywracanie zgodności z prawem jest uzasadnionym celem publicznym, lecz wymaga proporcjonalnych granic ingerencji w zabezpieczenie społeczne.

Przewodniczącym był sędzia TK Marek Kotlinowski, a sprawozdawcą sędzia Piotr Tuleja.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2253-zasady-ustalania-prawa-do-swiadczen-lub-ich-wysokosci. Data dodania i pozyskania: 2012-02-28. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.