Komunikat – TK zakwestionował narzucanie gminom własności (K 9/04)

Gmina jako uczestnik obrotu cywilnego musi mieć możliwość decydowania o swojej sytuacji majątkowej. Tę zasadę TK odniósł 15 marca 2005 r. do art. 179 Kodeksu cywilnego, który pozwala właścicielowi zrzec się nieruchomości na rzecz gminy bez jej zgody. Sprawę wszczęły rady miast Knurów, Jastrzębie i Toruń.

Trybunał uznał, że ustawodawca podporządkował interes gminy swobodzie dotychczasowego właściciela. Wcześniejsze rozwiązanie chroniło Skarb Państwa, uzależniając przejęcie nieruchomości od zgody właściwego organu. Po zmianie analogicznej ochrony gminie zabrakło. TK ocenił to jako naruszenie jej samodzielności i podmiotowości w stosunkach prywatnoprawnych oraz zasad wynikających z art. 2 Konstytucji.

Odmiennie ocenił zarzut nakładania nowych zadań bez odpowiedniego finansowania. Zaskarżona regulacja ma charakter cywilnoprawny i zasadniczo nie zmienia kompetencji ani zadań samorządu. Trybunał wskazał również, że nawet przy uznaniu utrzymania przejętych nieruchomości za nowe zadanie można byłoby na płaszczyźnie prawnej przyjąć, iż ich wartość w pewien sposób równoważyłaby związane z tym wydatki.

TK stwierdził niezgodność art. 179 z art. 2 i art. 165 Konstytucji, a zgodność z art. 16 oraz art. 167 ust. 4. Wobec art. 31 ust. 3 i art. 32 orzekł, że przepis nie jest z nimi niezgodny. Utratę jego mocy odroczył do 15 lipca 2006 r.

Rozprawie przewodniczył Bohdan Zdziennicki. Sprawozdawcą była sędzia Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3989-zrzeczenie-sie-wlasnosci-nieruchomosci. Data dodania i pozyskania: 2005-03-15. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „29 marca 2004 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego” (2004-03-29). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6461-29-marca-2004-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.