Komunikat – TK zakwestionował mechaniczne karanie za wycinkę (SK 6/12)
Ochrona drzew może uzasadniać obowiązek uzyskania zezwolenia, ale nie automatyczne wymierzanie jednakowo skonstruowanej kary bez uwzględnienia sytuacji sprawcy — takie stanowisko przedstawił TK 1 lipca 2014 r. Rozpoznając połączone skargi konstytucyjne, uznał za wadliwe przepisy o sankcjach za usunięcie lub zniszczenie drzewa bądź krzewu.
Rozstrzygnięcie dotyczy art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. TK stwierdził ich niezgodność z art. 64 ust. 1 i 3 w powiązaniu z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Odroczył utratę mocy o 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Resztę postępowania umorzył; część zarzutów nie spełniała warunków formalnych rozpoznania.
Trybunał uznał samo stosowanie zezwoleń i sankcji za odpowiedni sposób ochrony przyrody. Zastrzeżenia wywołało połączenie obiektywnej odpowiedzialności, dolegliwej wysokości kary i braku możliwości jej dostosowania. Kara odpowiada trzykrotności opłaty pobieranej przy legalnym usunięciu drzewa, niezależnie od powodów działania posiadacza.
TK wskazał zwłaszcza na drzewa chore lub uszkodzone przez siły przyrody, zagrażające ludziom. Przepisy nie uwzględniają takiej sytuacji ani stanu wyższej konieczności jako podstawy wyłączenia odpowiedzialności. W ocenie Trybunału łączny ciężar tych rozwiązań przekracza konstytucyjne granice ochrony własności.
Składowi przewodniczył Mirosław Granat, a sprawę referowała Teresa Liszcz. Zdanie odrębne zgłosił Marek Zubik.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/6928-wysokosc-kary-pienieznej-za-usuwanie-drzew-lub-krzewow-bez-wymaganego-zezwolenia. Data dodania i pozyskania: 2014-07-01. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.